# Ömer Muhtar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Muhtar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ömer Muhtar, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96mer_Muhtar (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d8/Omar_Mukhtar_13.jpg) * (Italian colonial administration of Libya \[1\], public-domain)* - **Makam:** Zawiyat Ayn Kalk hükümdarı; Zawiyat Luqsur hükümdarı; Senussi Kabilesi Askeri Lideri - **Dönembaşı:** 1896; 1902; 24 Nisan 1923 - **Dönemsonu:** 1902; 1911; 16 Eylül 1931 - **Sonragelen:** Makam kaldırıldı; Makam kaldırıldı - **Öncegelen:** İdris - **Doğum yeri:** Bingazi, Trablusgarp, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Bingazi, İtalyan Sirenaykası - **Meslek:** Senussi Zaviyelerinin Hükümdarı - **Dini:** Sünni İslam - **Takma adı:** Şeyh eş-Şuhadā; شَيخ الشُّهَدَاء, Şehitlerin Şeyhi - **Bağlılığı:** Senûsîlik - **Savaşları:** Trablusgarp Savaşı; I. Dünya Savaşı; Senûsî Cephesi; Libya soykırımı **Ömer Muhtar** (Arapça: عمر المختار Omar Al-Mukhtār) (d. 20 Ağustos 1858 - ö. 16 Eylül 1931), [Libya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libya)'da [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)lara karşı yürütülen direniş hareketinin devrimci önderi. Dinî öğrenim gördü ve el-Kasr'daki [Senusi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sen%C3%BBs%C3%AElik) aşireti lideri oldu. İtalyanların 1911'de Libya'ya çıkarma yapması üzerine Osmanlı subayları ve Senusi şeyhi [Ahmed eş-Şerif es-Senusi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_%C5%9Eer%C3%AEf_es-Sen%C3%BBs%C3%AE) önderliğinde başlayan direniş hareketine gönüllü olarak katıldı. Bu direniş esnasında [Enver Bey (daha sonra Enver Paşa)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa) ile çalıştı; aralarında bir silah arkadaşlığı bağı gelişti.[^1] [Uşi Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fi_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin Libya üzerindeki hakimiyeti resmen sona erdi. İtalyan yönetiminin [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp)'taki milliyetçi kuvvetler ve [Berka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sirenayka)'daki Senusilerle yaptığı uzlaşma görüşmeleri sonuçsuz kaldı. Ömer Muhtar 1922'de İtalya'da iktidara gelen [Faşist](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fa%C5%9Fizm)lerin Libya'yı sömürgeleştirme politikasına karşı 1923'te Berka'da yeni bir direniş hareketi başlattı. Cebelü'l-Ahdar'da yaşayan aşiretlerden topladığı gerilla güçleriyle başarılı baskınlar gerçekleştirerek İtalyan kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdi. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ve [Sudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sudan)'dan gelen yardımların kesilmesine karşın, [Bedevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedeviler) köylülerin yardımıyla direnişini 1931'e değin sürdürdü. 11 Eylül 1931'de bir çarpışmada yaralanarak İtalyanlara esir düştü. General [Rodolfo Graziani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodolfo_Graziani)'nin başkanlığında bir savaş mahkemesince ölüme mahkûm edildi ve Saluk'ta asıldı. ![Ömer Muhtar'ın Faşist İtalyan kuvvetleri tarafından tutuklanması.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/Omar_Mokhtar_arrested_by_Italian_Officials.jpg) *Ömer Muhtar'ın Faşist İtalyan kuvvetleri tarafından tutuklanması. (http://vb.dll3.com/8602.html from w:File:Omar Mokhtar arested by Italian Fashists.jpg , uploaded there by w:User:R2222 and updated by w:User:Tarawneh, public-domain)* ## Mirası - Omar Al-Mukhtar Üniversitesi 1961 yılında kurulmuştur.[^2] - Ömer Muhtar'ın yüzü 1971'den bu yana Libya'nın on [dinar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libya_dinar%C4%B1) banknotunda yer almaktadır. - Son yılları [Anthony Quinn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anthony_Quinn), [Oliver Reed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oliver_Reed) ve [Irene Papas](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rini_Papas)'ın oynadığı [*Çöl Aslanı Ömer Muhtar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6l_Aslan%C4%B1_%C3%96mer_Muhtar) (1981) filminde anlatılmıştır. Film, Muhtar'ın [Rodolfo Graziani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodolfo_Graziani)'nin güçlerine karşı verdiği mücadeleleri konu almaktadır. - Ömer'in filmde kullandığı bir ifade Müslümanlar tarafından popülerleştirilmiştir, . "Biz teslim olmayacak insanlarız, kazanırız ya da ölürüz." - 2009 yılında Libya lideri [Muammer Kaddafi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muammer_Kaddafi), [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma)'ya yaptığı bir devlet ziyareti sırasında göğsüne Muhtar'ın İtalyan esaretinde çekilmiş bir fotoğrafını takmış ve ziyaret sırasında Muhtar'ın büyük oğlunu da yanında getirmiştir. - 17 Şubat 2011'de başlayan [Libya İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Libya_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) ile birlikte Ömer Muhtar yeniden birleşik, özgür bir Libya'nın sembolü haline geldi ve Kaddafist karşıtı güçlerin çeşitli bayrak ve posterlerinde resmi yer aldı. İsyancı milisler tugaylarından birine "Ömer Muhtar Tugayı" adını vermişlerdir.[^3] - Ürdün'ün İrbid kentinde bir okula Muhtar'ın adı verilmiştir. - Tampa, Florida, ABD'de Muhtar'ın adını taşıyan bir [mescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mescit) bulunmaktadır ve "Mescid Omar Al-Mukhtar" olarak bilinmektedir. - Muhtar'ın adının verildiği sokaklar: - [Kuveyt Şehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt_%28%C5%9Fehir%29), Kuveyt (Omar Al-Mukhtar Sokağı) - [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazze) (Omar Mukhtar Sokağı) - [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire), Mısır (Omar Al Mukhtar Sokağı) - [Doha](https://turkipedia.org/tr/wiki/Doha)'nın West Bay bölgesi, Katar (Omar Al Mukhtar Sokağı) - [Bizerte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizerte), Tunus - [Riyad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Riyad), Suudi Arabistan (Omar Al Mukhtar Caddesi) - [İrbid](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rbid), Ürdün - [Tanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanca), Fas (Avenue Omar Mokhtar) - [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de 2023-2024 yılları arasında [tabii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabii)'de yayımlanan [*Mahsusa: Trablusgarb*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahsusa%3A_Trablusgarb) adlı dizide [Uğur Pektaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C4%9Fur_Pekta%C5%9F) tarafından canlandırılmıştır. ## Dış bağlantılar - [Anadolu Ajansı tarafından hazırlanmış bir infografik](https://cdnuploads.aa.com.tr/uploads/InfoGraphic/2021/09/15/bc567337bd533e05481286df38d71ad4.jpg) [^1]: Ömer Muhtar’ın Oğlu İle Konuştuk!. [^2]: Omar Al-Mukhtar University – Libya. [^3]: Libyan rebels crack down on rogue militias - The Globe and Mail. The Globe and Mail.