# Ömer Fahreddin Türkkan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Fahreddin_T%C3%BCrkkan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ömer Fahreddin Türkkan, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96mer_Fahreddin_T%C3%BCrkkan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Korgeneral_%C3%96mer_Fahreddin_T%C3%BCrkkan_%281935~1936%29.jpg)
* (CC0-1.0)*

- **Doğum adı:** Ömer Fahreddin
- **Doğum tarihi:** 1868
- **Doğum yeri:** Rusçuk, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Eskişehir, Türkiye
- **Mezaryeri:** Aşiyan Mezarlığı
- **Takma adı:** Medine Kahramanı; Medine Müdafii; Çöl Kaplanı
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1888-1920); Türkiye, (1920-1936)
- **Hizmet yılları:** 1888-1936
- **Rütbesi:** Korgeneral
- **Komuta ettikleri:** 31. Tümen, 12. Kolordu, 4. Ordu (vekil), Hicaz Kuvve-i Seferiyesi
- **Savaşları:** Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Medine Müdafaası; Türk Kurtuluş Savaşı
- **Sonraki işi:** Türkiye Kabil Büyükelçisi

**Ömer Fahreddin Türkkan**[^1] (1868, [Rusçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7uk) - 22 Kasım 1948, [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir) yakınları[^2]), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asker ve diplomattır. Özellikle [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında çıkan [Şerif Hüseyin İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Ayaklanmas%C4%B1)'nda zor şartlar altında [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'de yönettiği iki yıl yedi ay süren [Medine Müdafaası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine_M%C3%BCdafaas%C4%B1) ile tanınmaktadır. "Medîne Müdâfii", "Türk Kaplanı", "Çöl Kaplanı", "Medine Kahramanı" lakaplarıyla anılır.

## İlk yılları

[Rusçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7uk)'ta doğdu, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nden sonra ailesiyle birlikte İstanbul'a yerleşti. [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'yi birincilikle bitirdi. [Erkân-ı Harbiye Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'ni bitirdikten sonra 1891 yılında Kurmay [Yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) rütbesiyle göreve başladı. İlk olarak Erzincan'da bulunan [4. Ordu'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) görev yaptı. Ayrıca Osmanlı-Rus sınırı tahdit komisyonunda 1903'te üye, 1906'da ise yarbay olarak görev yaptı. 1904 yılında 13 Nisan ve Ayvalık'ta çıkan Rum ayaklanmalarını bastırmak ile görevli Örfi İdare Mahkeme Reislikleri'nde görev yaptı.[^3] 1909'da [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda [Çatalca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca) savunmasında ve [Edirne'nin geri alınışı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne%27nin_Kurtulu%C5%9Fu)nda görev aldı.

## Ailesi

![Fahreddin Paşa çocukları Selim, Subhiye ve Orhan ile birlikte](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c4/Fahrettin_Pasa_with_his_children.jpg)
*Fahreddin Paşa çocukları Selim, Subhiye ve Orhan ile birlikte (public-domain)*

1900'de [Ferik Ahmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferik_Ahmet_Pa%C5%9Fa)'nın kızı Ayşe Sıdıka Hanımefendi (1884-1959) ile evlendi. Çocukları:

- Fatma Nilüfer Türkkan
- Suphiye Türkkan (1904-1978)
- Mehmet Selim Türkkan (1908-1991)
- Mehmet Orhan Türkkan (1910-1994)
- Ayhan Türkkan (1928-4.2.1959)

## I. Dünya Savaşı

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) başladığında 4. Ordu'ya bağlı [12. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı olarak [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul)'da bulunuyordu. 1915 yılında 4. Ordu komutan vekilliğine getirildi. Bu bölgede iken hem tehcire tâbi tutulan [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)i yerleştirmesiyle ilgilendi hem de [Urfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa), [Zeytun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytun), [Musadağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musada%C4%9F%C4%B1) ve [Haçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saimbeyli)'deki Ermeni isyanlarını bastırdı.

1916 yılında [4. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı [Cemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa) tarafından Medine'deki Hicaz Seferi Kuvvetleri komutanlığına atandı. İngilizlerin desteğinde isyana girişen [Şerif Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_bin_Ali_%28Hicaz_kral%C4%B1%29) ordusuna karşı kısıtlı imkânlara rağmen yaptığı [Medine Müdafaası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine_M%C3%BCdafaas%C4%B1) büyük takdir topladı.

## Savaş sonrası hayatı

![Afganistan sefiri Fahreddin Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fc/Fahreddin_Pasha.jpg)
*Afganistan sefiri Fahreddin Paşa (Ottoman Empire, public-domain)*

[Medine Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine_M%C3%BCdafaas%C4%B1)'ndan sonra savaş esiri olarak önce 27 Ocak 1919 tarihinde [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a, daha sonra da 5 Ağustos 1919 tarihinde [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'ya sürgün edildi.[^4] Sürgün sırasında savaş suçlularını yargılamak üzere [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) tarafından [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da kurulan *Kürt Nemrut Mustafa Paşa Divân-ı Harbî* adı verilen mahkemece ölüme mahkûm edildi.[^5] Ancak [Ankara Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin gayretleriyle 8 Nisan 1921 tarihinde [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'dan kurtulduktan sonra Eylül 1921 tarihinde [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılmak üzere [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya geldi. Başkomutan Müşir [Gazi Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) tarafından [Güney Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_G%C3%BCney_Cephesi)'nde Fransız Ordusu'na karşı savaşan Türk kuvvetlerini birleştirmekle görevlendirildi. Fransızlarla [Ankara Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281921%29)'nın imzalanmasıyla güneyde savaş sona erince 9 Kasım 1921 tarihinde [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından [Kabil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) Büyükelçiliği'ne atandı. [Türk-Afgan dostluğunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan-T%C3%BCrkiye_ili%C5%9Fkileri) gelişmesinde önemli rol oynadı.

1936 yılında [korgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korgeneral) rütbesi ile ordudan emekli oldu. 22 Kasım 1948 tarihinde bir tren yolculuğu sırasında [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir) yakınlarında kalp krizi geçirerek öldü.[^6] Vasiyeti üzerine [Aşiyan Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fiyan_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)na defnedildi.[^7]

[^1]: Harp Akademilerinin 120 Yılı. Harp Akademileri Komutanlığı, 1968, s. 19.
[^2]: Fahreddin Paşa exhibition commemorates hidden jewel in Turkish photography. Today's Zaman, 14 Aralık 2008. <http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=161177>
[^3]: İsmail Bilgin, Çöl Kaplanı Fahreddin Paşa: Medine Müdafaası, 2008, Timaş Yayınları.
[^4]: Fahreddin Paşa exhibition commemorates hidden jewel in Turkish photography. Today's Zaman, 14 Aralık 2008. <http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=161177>
[^5]: Ozan Arif Bodur. Can Verir… Canan’ı (S.A.V) Veremez Türkler!. haberiniz.com.tr, 5 Aralık 2010. <http://www.haberiniz.com.tr/yazilar/koseyazisi21327-Can_Verir%E2%80%A6_Canani_SAV_Veremez_Turkler.html>
[^6]: Fahreddin Paşa exhibition commemorates hidden jewel in Turkish photography. Today's Zaman, 14 Aralık 2008. <http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=161177>
[^7]: Fahreddin Paşa exhibition commemorates hidden jewel in Turkish photography. Today's Zaman, 14 Aralık 2008. <http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=161177>
