# Çulımca > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1mca > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çulımca, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ul%C4%B1mca (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Lang_Status_20-CR.svg/1280px-Lang_Status_20-CR.svg.png) * (Ggdivhjkjl (raster), EnviousBird (vector), CC0-1.0)* - **Dilin adı:** Çulımca - **Kendi dilindeki adı:** Ös - **Ülkeler:** Rusya - **Kişi sayısı:** 38 - **Sıra:** İlk 100'ün içinde değil - **Dil ailesi:** Altay Dil Ailesi; :Türk lehçeleri; ::Sibirya grubu; :::Çulımca - **Etnisite:** Çulımlar (2020 sayımına göre 328 kişi) - **Tarih:** 2020 - **Aile:** Türk dilleri; Şaz Türkçesi; Sibir; Güney Sibirya - **Aile rengi:** Altay - **İso:** clw ![Rusya Federasyonu içinde Çulım Türkçesinin konuşulduğu Novosibirsk, Krasnoyarsk, Tomsk haritası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Russian_Regions-EN.svg/1280px-Russian_Regions-EN.svg.png) *Rusya Federasyonu içinde Çulım Türkçesinin konuşulduğu Novosibirsk, Krasnoyarsk, Tomsk haritası (User:Tavork Russia\_-\_blank\_map\_(2008-01).svg : Ezhiki derivative work: Plavius ( talk ) Luís Flávio Loureiro dos Santos, CC-BY-SA-3.0)* **Çulımca** (Ös til, Çulım tili, Çulım Tatar tili, Melets Tatar tili, Çulım Türkçesi, Küerik) [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'nın ortasında genellikle [Krasnoyarsk krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk_Kray%C4%B1), [Novosibirsk oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Novosibirsk_Oblast%C4%B1) ve [Tomsk oblastında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tomsk_Oblast%C4%B1) konuşulan bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) lehçesidir. Bu lehçenin tüm konuşurları [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a)yı da bilir. [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) zamanında Rusça konuşmaları için yapılan baskılar sonucunda çoğu [Çulım](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1m) Türkü, Çulımcayı öğrenememiş, unutmuş ve böylece Çulım Türkçesinin konuşanları azalmıştır. [Çulımlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) Sibirya'da Kızılyar (Rusçası Krasnoyarsk) bölgesi ve Tom bölgesinde yaşarlar. Kendi aralarında kendi dillerini ifade etmek için Ös (yani öz, kendi) sözünü de kullanırlar. 2002 sayımına göre 656 kişilik Çulım Türkleri arasında dillerini konuşabilenlerin sayısı 270 kişidir.[^1] 2010 sayımına göre 355 kişilik nüfustan anadilini konuşabilen yalnızca 44 kişidir.[^2][UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO)'ya göre dilleri ve kültürleri yok olma tehlikesindedir.[^3] ## Tanıtım Çulım Türkçesinin [Şor Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorca) ve [Hakas Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakas%C3%A7a) ile yakınlığı vardır. Bazı kesimlerce hepsinin tek dil olarak kabul görmesine karşın *Çulım Türkleri* buna katılmamaktadır. [Çulım akarsuyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1m) dolayında yaşadıklarından Çulım Türkleri denilmiştir. UNESCO Kızıl kitabında [tükenmekte olan diller](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tehlike_Alt%C4%B1ndaki_D%C3%BCnya_Dilleri_Atlas%C4%B1) listesindedir ki 20 yıl içinde yok olacağı düşünülmektedir. 2008 yılında çekilen *Dilbilimciler* Amerikan belgesel filminin çekimleri sırasında, dilbilimci [Greg Anderson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gregory_Anderson_%28dilci%29) ve [K. David Harrison](https://turkipedia.org/tr/wiki/K._David_Harrison) hopörlörlü 20 kayıt cihazı alıp Çulım Türkünün konuşmasından dijital kayda almıştır.[^4] En genç 54 akıcı konuşan kişi filmediliyordu.[^5] Çulım, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)nın doğusunda [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)nın merkezinde, [Altay dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9Flar%C4%B1)nın kuzeyinde [Çulım akarsuyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1m), Ob akarsuyunun koludur.[^6] Bütün konuşmacılar cesaretli şekilde konuşurlar. Çulım Türkçesi konuşanların Sovyet Rusya tarafından cezaya uğradığını açıkça söylerler[^7] ## Dış bağlantılar - [Çulım Türklerinin dili](https://web.archive.org/web/20070317203505/http://lingsib.unesco.ru/ru/languages/chulym.shtml.htm) - [Sovyet Federasyonunda Çulım Türkleri hakkında bilgiler](https://archive.today/20121221144041/http://www.severcom.ru/nations/item39.html) - [narodru.ru sayfasından bilgiler](http://www.narodru.ru/peoples1299.html) - [Çulım Türklerinin anadili mücadelesi](http://krasnoyarsk.rfn.ru/region/rnews.html?id=8349&rid=339&iid=967) - ['The Linguists': Raiders of the Lost Tongues ("I have always loved the Chulym language.")](http://www.csmonitor.com/The-Culture/The-Home-Forum/2009/0227/p18s01-hfes.html) [^1]: Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Language of Chulym Turks. [^2]: Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года [^3]: Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Language of Chulym Turks. [^4]: Harrison, K. D.. Ös tili (Middle and Upper Chulym Dialects): Towards a comprehensive documentation. Turkic Languages, 2006, s. 47-71. [^5]: Honeycutt, Kirk. The Linguists. 18 Ocak 2008. [^6]: Harrison, K. D.. Middle Chulym: Theoretical aspects, recent fieldwork and current state. Turkic Languages, 2003, s. 245-256. [^7]: The Linguists (film, 2008)