# Çukçi dondurması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uk%C3%A7i_dondurmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çukçi dondurması, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87uk%C3%A7i_dondurmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

Dosya:Siberian pine nuts-2.jpg|küçükresim|upright=1.14|[*Pinus sibirica*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_%C3%A7am%C4%B1)* türünden *[*çam fıstığı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87am_f%C4%B1st%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

**Çukçi dondurması** ya da **tolkuşa** ([İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce) *tolkusha*, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) толкуша *tolkuşa*; [Çukçice](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uk%C3%A7ice) *rilqəril*,[^1] [Kerekçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerek%C3%A7e): *jilq*,[^2] [Koryakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koryak%C3%A7a): *jilqəjil*,[^3] [Alutorca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alutorca): *tilqətil*,[^4] [Palanaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palanaca) *təlqətəl*,[^5] [İtelmence](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0telmence): *silqsilq*[^6]), [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'da [Çukçiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uk%C3%A7iler), [Kerekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerekler), [Koryaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koryaklar), [Alutorlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alutorlar), [Palanalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palanalar), [İtelmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0telmenler) gibi [Çukçi-Kamçatka halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uk%C3%A7i_-_Kam%C3%A7atka_halklar%C4%B1) tarafından [kurutulmuş balık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurutulmu%C5%9F_bal%C4%B1k) [et](https://turkipedia.org/tr/wiki/Et)i ve yumurtasının [fok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzge%C3%A7ayakl%C4%B1lar) ve [rengeyiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ren_geyi%C4%9Fi) [yağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9F)ları ile yabani [meyve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meyve) ve [sebze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebze)lerin iyice ezilip dövülerek [çırpacak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1rpacak) ya da ona benzer bir şey yardımıyla beyazımsı macun kıvamına gelecek kadar çırpılıp karıştırılmasıyla yapılan [tatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatl%C4%B1). Balık, yağ, meyve, sebze ile yapılan bu tatlı klasik [dondurma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dondurma) tarifleriyle uyuşmaz.

[Alaska Eskimoları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alaska_Eskimolar%C4%B1) tarafından benzer biçimde yapılan [Eskimo dondurması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eskimo_dondurmas%C4%B1) ile hemen hemen aynıdır.

## Adlandırma

[İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce)'de kullanılan *tolkusha* adı [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) толкуша *tolkuşa* kelimesinden geçmiştir ve o da толочь («ezmek») fiilinden türetilmiştir.

## Malzeme

- [Memeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Memeliler)ler (yağ): [fok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzge%C3%A7ayakl%C4%B1lar), [rengeyiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ren_geyi%C4%9Fi)
- [Balık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1k)lar (et): [Pasifik som balığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasifik_sombal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ([*Oncorhynchus gorbuscha*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oncorhynchus_gorbuscha), [*Oncorhynchus keta*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oncorhynchus_keta), [*Oncorhynchus kisutch*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oncorhynchus_kisutch), [*Oncorhynchus nerka*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oncorhynchus_nerka), [*Oncorhynchus tshawytscha*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oncorhynchus_tshawytscha))
- [Meyve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meyve)ler: [*Vaccinium myrtillus*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaccinium_myrtillus), [*Empetrum nigrum*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Empetrum_nigrum)
- [Tohum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tohum)lar: [çam fıstığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87am_f%C4%B1st%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Sebze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebze)ler : [*Chamerion angustifolium*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chamerion_angustifolium), [*Fritillaria camschatcensis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fritillaria_camschatcensis) (soğanı), [*Lilium pumilum*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lilium_pumilum) (soğanı: sarana)

## Ayrıca bakınız

- [Mos (yemek)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mos_%28yemek%29)

[^1]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>
[^2]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>
[^3]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>
[^4]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>
[^5]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>
[^6]: Michael D. Fortescue (2005): Comparative Chukotko-Kamchatkan dictionary. ISBN 3-11-018417-6 <http://books.google.com/books?id=sI-ZUcgTtIsC>