# Çoçka Burnu Muharebesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87o%C3%A7ka_Burnu_Muharebesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çoçka Burnu Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87o%C3%A7ka_Burnu_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Sloane_3584_f.78v_Turkish_galleys_in_battle%2C_c.1636.PNG/1280px-Sloane_3584_f.78v_Turkish_galleys_in_battle%2C_c.1636.PNG) * (public-domain)* - **Çatışma:** Çoçka Burnu Muharebesi - **Parçası:** Osmanlı-Kazak Savaşları - **Tarih:** 26-28 Temmuz 1638 - **Yer:** Çoçka Burnu, Kerç Boğazı - **Bölge:** Rusya - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; 15px Kazaklar - **Komutan:** Piyale Kethüda; Yusuf Paşa (Kefe Valisi); 15px ?? - **Güç:** 1.000-1.500 asker; kadırgalar ve tombazlar; 1.700 asker; 30 şayka - **Kayıp:** Yok denecek kadar az; 30 şayka battı/esir; 1.200 ölü; 500 esir **Çoçka Burnu Muharebesi**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29)la askerî mücadelelerinde evre. Osmanlı İmparatorluğu'nun [Azak Kalesini geri almaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Seferi_%281641-1642%29) matuf keşif harekâtı sırasında [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29)ı 26-28 Temmuz'da 1638'de [Çoçka Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87o%C3%A7ka_Burnu)'nda (bugün [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da *Коsa Çuşka*) büyük bir yenilgiye uğrattı. ## Muharebe öncesi [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29)'ın 1637 yılında bir baskınla işgal ettikleri [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'ni geri almak amacıyla [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hazırlıklara başladı. 1638 yılında Osmanlı Padişahı [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) 1623'ten beri [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) işgali altındaki Bağdat'ı kurtarmak için [sefere çıkarken](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Seferi), [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 32 parçalık donanmanın [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e çıkmasını emretti[^1] ve [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [I. Bahadır Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bahad%C4%B1r_Giray)'dan ise [Nogaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogay_Ordas%C4%B1)la birlikte karadan Azak’a yürümesini istedi. Bahadır Giray'ın Nisan ayında [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) şeflerine gönderdiği elçinin kaleyi teslim etme teklifinin reddedilmesi üzerine, keşif harekâtı fiilen başladı. Osmanlı donanması yaz başlarında [Taman Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taman_Yar%C4%B1madas%C4%B1) açıklarına ulaştı. ## Muharebe [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Taman Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taman_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda Han Geçidi denilen yere vardı ve Azak tarafına yönelen Kırım Hanından haber gelene kadar [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7) limanına demirledi. [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) ise 53 adet [şayka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eayka)yla [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7) ve [Taman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taman_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'ı yağmalamak üzere Çoçka Burnu’na geldilerse de, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nı fark ederek kaçtılar ve 30 [şayka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eayka)ya yaklaşık 1.700 asker yerleştirerek [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop)'u vurma hedefiyle yeniden [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e yönelmeye niyetlendiler. 26 Temmuz 1638'de [Taman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taman_Yar%C4%B1madas%C4%B1) önünden geçerek Tuzla Burnu mevkiine gelen Kazak filosuna karşı [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) da [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)’nin mutasavver kuşatmasını erteleyerek Kazak filosunun üzerine gitti. Kazaklar karaya çıkarak [şayka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eayka)larını denizin sığ tarafına dizdiler. O sırada ise [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'nin üzerine yürümekte olan [Kefe Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe_%28eyalet%29) Yusuf Paşa bu Kazak taburuna rastladı ve çatışma başladı. Donanma Komutanı [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) Yusuf Paşa'ya yardımcı olmak amacıyla karadan 500 kadar tüfekli asker ve denizden kadırga sandalları ile hücuma geçti. İki ateş arasında kalan 100'den fazla Kazak ölürken geri kalanlar [şayka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eayka)larla [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi)'ne doğru kaçmaya çalıştı. [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) takibi sürdürerek [Çoçka Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87o%C3%A7ka_Burnu)’nda Kazak [şayka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eayka)larına yaklaştı. Bunun üzerine Kazaklar sığ yerlere kaçtı. Osmanlı [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)ları sığ bölgelere giremeyince boğazın ağzını kapatarak şaykaları topa tuttu. Bu defa Kazaklar topların menzilinden uzaklaşmaya çalıştılar. [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) ise karaya da toplar çıkararak Kazakları köşeye sıkıştırdı. İki gün boyunca süren top atışlarıyla 200'den fazla Kazak öldürüldü.[^2] Kazaklar, 28 Temmuz 1638 gecesi yeniden [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi)’ne çıkma niyetiyle [Taman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taman_Yar%C4%B1madas%C4%B1) önündeki sığ yerlerden kaçıp daha önce [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)ndan kurtuldukları Arhon Boğazı’na sığındılar. Sığ bir mevki olan bu mevkiye Osmanlı donanması yaklaşamadığından [Piyale Kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) Kazakların kaçma olasılığı olan mahalleri kapattığı gibi, [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri), cebeci ve [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)lerden 1.000 askeri karaya çıkardı ve üç yerde siper kurdurdu. Bunun üzerine Kazaklar Arhon Boğazı’nın arkasında akan [Kuban Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban_Nehri)'ne girerek [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi)'ne çıkmayı hedeflediler. Piyale Kethüda ise Arhon Boğazı'nın [Temrük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Temr%C3%BCk)'e yakın yerlerini kapattırdı. Bununla birlikte, Osmanlı [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)larının sığlıktaki Kazak şaykalarına yine yaklaşamamaları üzerine, [Kerç Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na dönerek getirttiği 15 [tombaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tombaz) ve 40 [sandal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sandal)a bindirdiği askerlerle hücuma geçti. 9 şaykayı imha edip 5'ini esir alan Osmanlı birliği Kazakları denize döktüğü gibi 500'den fazlasını da esir aldı.[^3] [^1]: "Târih-i Naʽîmâ", Naîmâ Mustafa Efendi, (Haz: Mehmet İpşirli), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara (2014), c.3, s.905 [^2]: "Deniz Savaşları Hakkında Büyüklere Armağan (Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr)", Kâtip Çelebi, (haz. İdris Bostan), Kabalcı Yayınevi, İstanbul (2007), s.134 [^3]: Azak Kalesi’nin İşgali ve İstirdadı (1637-1642)", Ümran Karadeniz & Alpay Bizbirlik, Akademik Bakış, C.14, Sy.27, Ankara (2020), s.7-8