# Çivizade Damadı Hamid Efendi
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ivizade_Damad%C4%B1_Hamid_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çivizade Damadı Hamid Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ivizade_Damad%C4%B1_Hamid_Efendi (CC-BY-SA-4.0)
- **Doğum tarihi:** 1494
- **Doğum yeri:** Konya
- **Ölüm tarihi:** 16 Ekim 1577
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Meslek:** Müderris, Kadı, Şeyhülislam
- **Ebeveynler:** Mehmed Efendi
**Çivizade Damadı Hamid Efendi** (d. 1494, [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) - ö. 16 Ekim 1577, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Osmanlı [şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam)ı.
1603'ten itibaren 10 yıla yakın Rumeli kazaskeri olarak görev yapmış, 1574'te [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) tarafından şeyhülislamlık görevine getirilmiş ve 1577'de ölümüne kadar bu görevi sürdürmüştür. [Çivizade Muhittin Mehmet Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ivizade_Muhiddin_Mehmed_Efendi)'nin damadı olduğu için "Çivizade Damadı" diye anılır.
## Hayatı
1494'te Konya'da doğdu. Babası, Beyşehir Kadısı Mehmed Efendi'dir. İlköğrenimini Konya'da yaptı.[^1] Yirmi iki yaşında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a giderek çeşitli hocalardan ders aldı. Eğitimini tamamladıktan sonra [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa), [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris)lik yaptı.
[Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) kadılığı görevlerinde bulundu. Hac farizasını yaptıktan sonra Ayasofya Medresesi müderrisliğine getirildi ve ertesi yıl [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) kadılığı görevlerinde bulundu. 1603'te Rumeli kazaskeri oldu.[^2] 10 yıla yakın bu görevde kaldı. Medrese eğitimi sırasında öğrencisi olduğu [Çivizade Muhittin Mehmet Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ivizade_Muhiddin_Mehmed_Efendi)'ye damat olunca "Çivizade Damadı" diye anılmaya başlandı. İçki yasağının devam etmesini istediği için yeni padişah olan [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim)'in Rumeli kazaskerliği görevinden aldığı iddia edilir.
Rumeli Kazaskerliğinden azledildikten sekiz yıl kadar sonra 1574'te şeyhülislam [Ebussuud Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebussuud_Efendi)'nin ölümü üzerine Osmanlı Devleti'nin on beşinci şeyhülislamı oldu. Aynı yıl II. Selim'in ölümü ve Osmanlı tahtına [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) çıktı. Hamid Efendi, 1577'deki ölümüne kadar şeyhülislamlık görevinde kaldı.
Süleymaniye Vakfiyesini tanzim etmesi en önemli hizmetlerinedendir. Kanuni'nin kızı Mihrimah Sultan'la Rüstem ve Hadım İbrahim Paşaların vakfiyelerini de Hamid Efendilerin vakfiyelerini de düzenlemiştir.[^3] Eser, uzun yıllar medreselerde ders kitabı olarak okutulan F*etava-yı Hamidiyye* olarak bilinen bir fetva mecmuası derlemiştir.[^4]
Hayatının son yıllarında Zeyrek'te içinde Hâmidefendi Medresesi diye bilinen bir medrese ile bir mescidin bulunduğu bir külliye yaptırdı.[^5][^6] 16 Ekim 1577'de öldü. Cenazesi [Eyüp Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Eyy%C3%BBb_el-Ensar%C3%AE)'da Mihrimah türbesi karşısındaki kabristana defnedilmiştir.
## Eserleri
- Fetava-yı Hamidiyye
[^1]: Konya'nın Velileri, Alimleri ve Hocaları.
[^2]: İpşirli, Mehmet. Osmanlı Devleti'nde Kazaskerlik (XVII. yüzyıla kadar). 20 Aralık 1997, s. 597-700.
[^3]: Konya'nın Velileri, Alimleri ve Hocaları.
[^4]: Konya'nın Velileri, Alimleri ve Hocaları.
[^5]: Hâmidefendi Medresesi, Medrese Mescidi maddesi. 30 Eylül 2024.
[^6]: Aykanat, Mehmet. Şeyhülislam Çivizade Damadı Hamid Efendi. 28 Şubat 2019, s. 179-194.