# Çinili Köşk

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87inili_K%C3%B6%C5%9Fk
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çinili Köşk, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87inili_K%C3%B6%C5%9Fk (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Dosya:Museum of Islamic Art (Tiled Kiosk). Istanbul Archaeology Museums, Turkey.jpg
- **Mimari tarz:** Osmanlı mimarisi
- **Yapı türü:** Köşk
- **Durum:** Sanat Müzesi
- **Konum:** Osman Hamdibey Yokuşu, Fatih, İstanbul
- **Tamamlanma:** 1472
- **Sahip:** İstanbul Arkeoloji Müzeleri
- **Konum ülke:** Türkiye

![Çinili Köşk ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri girişi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/%C3%87inili_K%C3%B6%C5%9Fk_ve_%C4%B0stanbul_Arkeoloji_M%C3%BCzeleri.jpg/1280px-%C3%87inili_K%C3%B6%C5%9Fk_ve_%C4%B0stanbul_Arkeoloji_M%C3%BCzeleri.jpg)
*Çinili Köşk ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri girişi (Afurkanakin, CC-BY-4.0)*

![İslami sanat eserlerinin sergilendiği iç bölümü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Tiled_Pavilion_interior_March_2008pano.jpg)
*İslami sanat eserlerinin sergilendiği iç bölümü (Gryffindor, CC-BY-SA-4.0)*

**Çinili Köşk**, [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nın dış surları içinde yer alan ve ana girişinin üzerindeki çini kitabeye göre 1472 yılına tarihlenen [köşk](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6%C5%9Fk).[^1][^2] II. Mehmed, Topkapı Sarayı'nın dış bahçelerinde farklı mimari gelenekleri ([İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_mimarisi), [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_mimarisi) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)) yansıtan üç ayrı köşk inşa ettirmiş; bu yapılardan yalnızca İran etkilerinin belirgin olduğu Çinili Köşk günümüze ulaşmıştır.[^3]

## Tarihi

[Osmanlı sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından yazlık saray ya da köşk olarak yaptırılmıştır.[^4] Mimarı kesin olarak belli olmasa da bazı kaynaklar [Mimar Atik Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atik_Sinan) tarafından yapıldığını belirtmektedir. *Sırça Köşk* ya da *Sırça Saray* olarak da adlandırılır. 1875 ile 1891 yılları arasında *Müze-i Hümayun* (İmparatorluk Müzesi) olarak hizmet vermiştir. 1953 yılında Türk ve İslam Sanatları Müzesi olarak kamuya açılmıştır.[^5] Daha sonra [İstanbul Arkeoloji Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Arkeoloji_M%C3%BCzeleri)'nin bünyesine katılmıştır. Müzede [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devirlerinden kalma [İznik çinisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_%C3%A7inisi) ve [seramik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seramik) örnekleri sergilenmektedir.

## Mimari

Çinili Köşk, [Osmanlı mimari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) geleneğinde yaygın olmayan [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_mimarisi) ve Orta Asya kökenli Timurî üslupta inşa edilmiştir.[^6] Yapı, merkezden dört yöne eşit biçimde uzanan bir plan düzenine sahip olup iki katlıdır, ancak eğimli bir arazi üzerine inşa edildiğinden ana girişten yalnızca tek katı görülebilmektedir.[^7] Dış cephede kullanılan sırlı tuğlalar, özellikle [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'taki [Bibi Hanım Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%AEb%C3%AE_Han%C4%B1m_Camii) ile ilişkilendirilen Orta Asya etkilerini yansıtmaktadır. Kare ve eksenel plan, dünyanın dört yönünü temsil etmekte ve mimari açıdan sultanın evrensel otoritesi ile hâkimiyetini simgelemektedir.

Cephedeki taş çerçeveli tuğla örgü ile çokgen sütunlar Fars mimarisinin tipik özelliklerindendir. Izgaralı bir kapı bodrum kata açılmaktadır. Bu kapının üzerinde yer alan iki merdiven kolu, üzeri örtülü sütunlu bir terasa çıkmaktadır. Söz konusu [revak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revak) 18. yüzyılda yeniden inşa edilmiştir. Ortadaki büyük kapı, yeşil çinilerle çevrili bir kemerin içinden geçilerek önce giriş mekânına, ardından yüksek kubbeyle örtülü bir avluya ulaşılmasını sağlamaktadır. Bunun arkasında, ortadaki [apsis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Apsis_%28mimarl%C4%B1k%29) biçiminde düzenlenmiş olmak üzere üç adet hükümdar dairesi yer almaktadır.[^8]

[Franz Babinger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Babinger), yapının 1465-66'da [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'nın yenilgisinden sonra İstanbul'a getirilen [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_%28il%29) ve [Larende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman) kökenli ustalarca yapılmış olabileceğini ileri sürer.[^9]

1471-1474 yılları arasında Karaman'da vali [Şehzade Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mustafa_%28II._Mehmed%27in_o%C4%9Flu%29)'nın maiyetinde bulunan [Angiolello](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giovanni_Maria_Angiolello)'nun, yapıyı Fars tarzında inşa edilmiş ve Karamanoğlu üslubunda süslenmiş olarak tanımlaması, yapının Karaman bölgesiyle ilişkili bir mimari çevre tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğine işaret etmektedir. Köşkün adında İran'da yaygın olan **kaşi** yerine Konya ve Karaman bölgesinde kullanılan **sırça** teriminin yer alması da bu bağlantıyı desteklemektedir. Çinili Köşk ile karşılaştırılabilecek, aynı döneme ait yapılar günümüze ulaşmamıştır. Çağdaş tarihçi Şikari'ye göre Larende'deki çini süslemeli Karamanoğlu sarayları Osmanlılar tarafından yıkılmıştır.[^10]

[Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) hükümdarı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)'ın, Çinili Köşk ile yaklaşık aynı dönemde [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'de inşa ettirdiği Heşt Behişt (Sekiz Cennet) Sarayı, Timurî köşk tipinin Türkmen saray çevrelerindeki prestijini yansıtmaktadır. [Tursun Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tursun_Bey)'in, II. Mehmed'in yeni sarayı için İran'dan ustalar getirildiğini belirtmesi ve tarihsiz bir Farsça mektupta "Horasanlı çini ustalarının" (kāşī-tarashān-i Khurāsān), sarayda bir köşk tamamladıktan sonra yeni bir iş talep etmesi, Çinili Köşk'ün çini süslemelerinin İran veya Orta Asya kökenli gezgin bir usta grubu tarafından yapılmış olabileceğini düşündürmektedir.[^11]

## Dış bağlantılar

- [T.C. İstanbul Valiliği (Harika İstanbul) / Çinili Köşk tanıtım sayfası](https://archive.today/20121223090719/http://harika.istanbul.gov.tr/Default.aspx?pid=348)
- Seyriistanbul.com - [Çinili Köşk Müzesi](https://web.archive.org/web/20081026113819/http://seyristanbul.com/index.php/istanbul-tarihi-mekanlari/cinili-kosk-muzesi-istanbulun-tarihi-mekanlari-istanbuldaki-muzeler/125.aspx)
- [ÇİNİLİ KÖŞK MÜZESİ](http://www.istanbularkeoloji.gov.tr/cinili_kosk_muzesi), İstanbul Arkeoloji Müzeleri, erişim 3 Mart 2013

[^1]: ÇİNİLİ KÖŞK. <https://islamansiklopedisi.org.tr/cinili-kosk>
[^2]: Önder, Mehmet. Türkiye Müzeleri. Türkiye İş Bankası, 1999, s. 189.
[^3]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 7-10. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^4]: Önder, Mehmet. Türkiye Müzeleri. Türkiye İş Bankası, 1999, s. 189.
[^5]: Önder, Mehmet. Türkiye Müzeleri. Türkiye İş Bankası, 1999, s. 189.
[^6]: Çinili Köşk. Turing, Aralık 2024, s. 28. <https://www.sinangenim.com/upload/data/files/181_00_cinili_kosk_turing_419_istanbul_aralik_2024__s_26_37.pdf>
[^7]: Davis, Fanny. Palace of Topkapi in Istanbul. 1970, s. 266-267. <https://archive.org/details/palaceoftopkapii00davi>
[^8]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, ceremonial, and power : the Topkapi Palace in the fifteenth and sixteenth centuries. MIT Press, 1991, s. 214. <http://archive.org/details/architecturecere0000neci>
[^9]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, ceremonial, and power : the Topkapi Palace in the fifteenth and sixteenth centuries. MIT Press, 1991, s. 214. <http://archive.org/details/architecturecere0000neci>
[^10]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, ceremonial, and power : the Topkapi Palace in the fifteenth and sixteenth centuries. MIT Press, 1991, s. 214. <http://archive.org/details/architecturecere0000neci>
[^11]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, ceremonial, and power : the Topkapi Palace in the fifteenth and sixteenth centuries. MIT Press, 1991, s. 214. <http://archive.org/details/architecturecere0000neci>
