# Çingene (Ahmet Midhat) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ingene_(Ahmet_Midhat) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çingene (Ahmet Midhat), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ingene_%28Ahmet_Midhat%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Kitap adı:** Çingene - **Yazarı:** Ahmed Midhat Efendi - **Ülke:** Osmanlı Devleti - **Özgün dil:** Türkçe - **Konu:** Bir çingene kızının eğitimle dönüşüm geçirmesi - **Türü:** Roman **Çingene**, [Ahmet Mithad Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Midhat)'nin [Letâif-i Rivâyât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Letaif-i_Rivayat) serisinin içinde yer alan 1887 tarihli romanı. Varlıklı bir [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ailesine mensup *Şems Hikmet Bey* adlı roman kişisinin *Ziba* adlı [çingene](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ingeneler) kızına aşık olması ve onu bir konak hanımefendisi haline büründürmesi konu edilir. Türk edebiyatında başlıbaşına [Çingeneleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ingeneler) konu edinen ilk metinlerdendir.[^1] Eserde çingene toplumuna dair ansiklopedik bilgiler verilir ve Osmanlı toplumundaki çingene algısı aktarılır.[^2] Bu eserde ve kimi başka eserlerinde Çingenelerin eğitimsizlik sebebiyle toplumun en hor ve hakir görülen kesimi olduğu değerlendirmesini yapan Ahmet Midhat, eğitimsiz ve ilkel bir insanın eğitimle değiştirilebileceği, yeni ve medeni bir insana dönüştürülebileceği tezini bu romanda bir Çingene karakter üzerinden ispatlamaya çalışmıştır.[^3] ## Yayımlanışı ve baskılar Roman ilk olarak 17 Mayıs - 4 Temmuz 1887 tarihleri arasında *Tercüman-ı Hakikat* gazetesinde 20 bölümler halinde tefrika edildi.[^4] Ardından aynı yıl içerisinde Letaif-i Rivâyât serisinin on beşinci cildi olarak Kırk Anbar Matbaası’nda kitap olarak basıldı. Cumhuriyet devrinde ilk kez 2009 yılında yayımamlandı. 2019'da Ömer Aslan tarafından günümüz Türkçesine uyarlanarak yeniden yayımlandı.[^5] ## Roman özeti Varlıklı bir İstanbul ailesine mensup iyi eğtimli bir genç olan *Şems Hikmet Bey* arkadaşlarıyla [Kağıthane](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C4%9F%C4%B1thane)'de eğlenirken yanlarına gelen çingene grubundaki Ziba isimli bir kız, güzelliği ve sesiyle onları etkiler. Şems Hikmet Bey, Ziba’ya aşık olmuştur ancak çingenelerin düşük toplumsal statüsünden ötürü aşkını dile getiremez. Anne ve babası ölmüş olan Ziba’nın akrabaları ile konuşup onu hizmetçi yapıp iyi bir gelecek sağlayacağını söyleyerek tanıdığı bir kadının yalısına yerleştirir. Şems Hikmet Bey'in özel dersler aldırdığı Ziba, gördüğü eğitim sonucu bir yıl içinde bir konak hanımefendisine dönüşür. Ancak Şems Hikmet Bey'in ailesi onun bir çingene kızı ile evlenmesine izin vermez. Aile şerefi ve namusunu lekelemekle suçlanan Şems Hikmet bunalıma girip intihar teşebbüsünde bulunur. Yaralı ve şuurunu kaybetmiş durumda kurtarılır. Olaydan sonra aklî melekelerini kaybeden genci iyileştirme umuduyla Ziba, Salacak'taki yalıya getirilir ancak delikanlı onu tanımaz. Çingene bir gelin istemeyen annesi, romanın sonunda, terbiyeli ve güzel bir kız olan Ziba’yı kızı olarak kabul eder ve bir çingene kızın annesi olur. [^1]: Atay, Dinçer. Ahmet Mithat Efendi’nin Çingene Ve Cervantes’in Çingene Kızı (La Gitanilla) Adlı Eserlerinde “çingene” Tipinin Tematik Görünümleri Üzerine. 29 Haziran 2024, s. 71-93. [^2]: Atay, Dinçer. Ahmet Mithat Efendi’nin Çingene Ve Cervantes’in Çingene Kızı (La Gitanilla) Adlı Eserlerinde “çingene” Tipinin Tematik Görünümleri Üzerine. 29 Haziran 2024, s. 71-93. [^3]: Gökçek, Fazıl. Letaif-i Rivayat 15 (Çingene) (Ahmet Mithat Efendi). [^4]: Yıkılmaz, Murat. Kitap Yorumu. 1 Temmuz 2021. [^5]: Yıkılmaz, Murat. Kitap Yorumu. 1 Temmuz 2021.