# Çin Tatarları
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in_Tatarlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çin Tatarları, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87in_Tatarlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)
- **Group:** Çin Tatarları
- **Bölge:** Çin
- **Nüfus:** 4.895
- **Diller:** Tatarca, Çince (Putonghua), Kazakça, Uygurca
- **Dinler:** Sünni İslam (Hanefilik)
*Pekin'deki Merkezi Milletler Üniversitesi'ne ait 'nin giysiler hakkındaki etnografik sergisi kapsamında gösterilen Tatar kadın kıyafeti (三猎, CC-BY-SA-4.0)*
**Çin Tatarları** (; [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca): *Qıtay tatarları*), günümüz [Çin Halk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) (ÇHC) topraklarında yaşayan [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)dır. ÇHC'nin [resmî olarak tanıdığı 56 etnik grup](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in%27deki_etnik_gruplar_listesi)tan biridir. Çin Tatarlarının %90'ından fazlası [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'nde yaşamaktadır.[^1]
Çin Tatarlarının ataları çoğunlukla [İdil Tatarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Tatarlar%C4%B1)ndandır ve 19. yüzyılda Sincan'a gelip yerleşmiş tüccarlardır; bunların dışında 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başında günümüz [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'dan Sincan'a gelip yerleşmiş öğretmenler ve imamlar da olmuştur.[^2]
Çin'deki Tatarların çoğu [Sünni Müslümanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik)nın [Hanefi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanefilik) mezhebine mensuptur. [Tatarcaya uyarlanmış Arap harfleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_%C4%B0ml%C3%A2)ni kullanarak yazı yazarlar.[^3] Tatarlar bölgede yaşayan [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in_Kazaklar%C4%B1) ve [Uygurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar)la yakın temasta bulundukları için [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a) ve [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca) dillerinin Çin Tatarlarının gündelik hayatlarındaki etkisi gitgide büyümektedir.[^4][^5]
Özellikle 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başında, Tatarların Sincan'daki çağdaş [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) eğitiminde bulundukları katkı pek derin sayılır. 20. yüzyılın başında Sincan'da Çin Tatarları tarafından [Cedidci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cedidcilik) medreseler kuruldu. Ünlü Uygur alim ve dilbilimci , eğitimini Cedidci Tatarların işlettiği bir okulda almıştır.[^6]
[Ramazan Bayramı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazan_Bayram%C4%B1) ve [Kurban Bayramı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurban_Bayram%C4%B1) gibi İslamî bayramları kutlamanın yanı sıra, Çin Tatarları her sene 20 ile 25 Haziran tarihleri arasında [Sabantoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabantoy) Bayramı'nı da kutlarlar.[^7]
## Terminoloji
"Tatar" ismi, tarih boyunca Çince kaynaklara birçok farklı şekilde uyarlanmıştır. [Tang Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1) (8. yüzyıl) döneminde "Tatar" anlamına gelen "Dádàn" terimi kullanıldı;[^8] bu, Çin'in kuzeyindeki bozkırlardaki [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca) konuşan halkları tanımlamak için kullanıldı.[^9] Bunun sonrasında, günümüzdeki [Pinyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pinyin) karşılığı "Dádá" olan birçok diğer farklı yazılış şekli de ortaya çıktı (达达/達達; 达怛/達怛; 鞑靼/韃靼).[^10] Özellikle [Yuan Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yuan_Hanedan%C4%B1) (14. yüzyıl) döneminden sonra, Tatarlara atfen "鞑靼/韃靼" *Dádá* terimi sabitleşmiş oldu.
[Çin Halk Cumhuriyeti devletinin kuruluşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in_Halk_Cumhuriyeti_tarihi) sonrasında ise Hükûmet, Çin'de yaşayan Tatarları "Tǎtǎěr zú" (, "Tatar milleti") ismiyle [*Zhonghua minzu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zhonghua_minzu) kavramı kapsamına giren 56 etnik grubun biri olarak tanıdı ve bu terim, günümüze dek kullanımda bulunmaya devam etmektedir.
## Nüfus dağılımı
Çin'deki Tatar nüfusunun sayısı 2000 yılı itibarıyla 5.000 kişiden azdır. Çin Tatarları başta [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi) olmak üzere ağırlıklı olarak [Kuzeybatı Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzeybat%C4%B1_%C3%87in)'de yaşarlar. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki [Sanci Hui Özerk İli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanci_Hui_%C3%96zerk_%C4%B0li)'nin [Guçung İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gu%C3%A7ung_%C4%B0l%C3%A7esi)'ne bağlı , tüm Çin çapında Tatar milletine adanmış tek köydür.[^11]
2000 yılında yapılmış 'ndaki nüfus verileri şöyledir:[^12]
## Ayrıca bakınız
- [Çin'de İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in%27de_%C4%B0slam)
- (siyasetçi, pedagog ve gazeteci)
- [İdil Tatarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Tatarlar%C4%B1)
- (11. üyesi)
## Ek materyaller
- [*Baidu Baike*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baidu_Baike)de https://baike.baidu.com/item/%E5%A1%94%E5%A1%94%E5%B0%94%E6%97%8FWebarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200606130944/https://baike.baidu.com/item/%E5%A1%94%E5%A1%94%E5%B0%94%E6%97%8F |tarih=6 Haziran 2020 makalesi (Çince)
[^1]: 国家统计局：《2000年第五次人口普查数据》.
[^2]: 塔塔尔族.
[^3]: 塔塔尔族. 17 Nisan 2006.
[^4]: 塔塔尔族.
[^5]: 塔塔尔族. 17 Nisan 2006.
[^6]: Struggle by the Pen: The Uyghur Discourse of Nation and National Interest, c.1900-1949. 2015, s. 80-81.
[^7]: 塔塔尔族.
[^8]: 塔塔尔族. 17 Nisan 2006.
[^9]: Ulrich Theobald'ın "chinaknowledge.com" sitesi için yazdığı "Dada 韃靼 Tatars " başlıklı makalesinde kaynak olarak gösterilmiştir.
[^10]: 塔塔尔族. 17 Nisan 2006.
[^11]: 塔塔尔族. 17 Nisan 2006.
[^12]: 国家统计局：《2000年第五次人口普查数据》.