# Çiligra Deniz Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87iligra_Deniz_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çiligra Deniz Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87iligra_Deniz_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/Naval_battle_at_Cape_Kaliakra_1791.jpg)
* (Alexander Nikolayevich Depaldo (1876-1939), public-domain)*

- **Çatışma:** Çiligra Deniz Muharebesi
- **Parçası:** 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı
- **Tarih:** 11 Ağustos 1791
- **Yer:** Çiligra Burnu
- **Bölge:** Bulgaristan, Karadeniz
- **Sonuç:** Sonuçsuz
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Rus İmparatorluğu
- **Komutan:** Giritli Hüseyin Paşa; Fyodor Uşakov
- **Güç:** 18 kalyon; 17 firkete; 18 kalyon; 21 küçük gemi
- **Kayıp:** Bazı kalyonlar hasarlı; 1 kalyon ağır hasarlı

**Çiligra Deniz Muharebesi** ya da **Kavarna Deniz Muharebesi**, [1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

[Giritli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giritli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ile [Fyodor Uşakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fyodor_U%C5%9Fakov) komutasındaki [Rus donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri) arasında [Varna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varna)'nın 40 km kuzeydoğusundaki [Çiligra Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaliakra)'nun açıklarında 11 Ağustos 1791 tarihinde meydana gelen muharebede taraflar kesin sonuç alamazken, aynı gün imzalanan [Kalas Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalas_M%C3%BCtarekesi)yle taraflar savaş haline son verdiler.[^1]

## Muharebe öncesi

Rus ordusu 1791 ilkbaharından itibaren [İbrail](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ber%C3%A2il) üzerine karadan hücum ederken [Fyodor Uşakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fyodor_U%C5%9Fakov) komutasındaki [Rus donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri) da (16 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon), 2 [firkate](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn) ve çok sayıda yardımcı gemi) [Sivastopol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol)'da harekaâta hazır bekliyordu.

Buna mukabil [Giritli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giritli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı donanması da (18 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon), 17 [firkete](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn) ve 40 yardımcı gemi) [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e çıkarak [Varna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varna) civarına yöneldi. Bununla birlikte, Hüseyin Paşa komutasındaki gemilerden bir bölümünü Rus kuşatması altındaki [Anapa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapa)'nın yardımına gönderdi. Ancak, bu filo 4 Temmuz'da bahsekonu kalenin önlerine geldiğinde bir gün önceki hücumla Rusların eline geçtiğini gördü ve geri dönerek yeniden ana donanmaya katıldı.

Rus donanması 21 Haziran'da [Sivastopol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol)'dan ayrılarak bu filonun önünü kesmeye çalıştıysa da başarılı olamadı ve 28 Haziran'da üssüne geri döndü. 8 Ağustos'ta yeniden demir alan Rus donanması Osmanlı donanmasını [Çiligra Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaliakra) civarında buldu.

## Muharebe

![Çiligra Deniz Muharebesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg/1280px-%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg)
*Çiligra Deniz Muharebesi (Афанасий де Палдо, public-domain)*

11 Ağustos'ta Rus donanması ile Osmanlı donanması karşı karşıya geldiklerinde gemi sayısı aşağı yukarı birbirine yakınken, Osmanlı donanmasının top sayısından dolayı nispeten ateş gücü üstünlüğü vardı (Osmanlı donanmasına yaklaşık 10 gemiyle takviyeye gelen [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29) ve [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) filosu dahildi[^2]). Bu 10 gemi ile 18 Osmanlı [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)u tek bir hatta dizildi. Rus donanması ise 14.45 civarında rüzgârı arkasına alarak üç hat halinde hücuma kalktı ve gerideki küçük gemileri hedef aldı. Rusların bu hamlesi Osmanlı saflarında karışıklık yarattıysa da, bir süre sonra Osmanlı donanması tekrar muharebe düzeni almayı başardı. Karşılıklı ateş 16.45 civarında iki donanmanın top salvosuyla topyekûn muharebeye dönüştü. 20.30 civarında ise karanlığın bastırmasıyla muharebenin hızı kesildi.[^3]

Aynı gün taraflar arasında imzalanan [Kalas Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalas_M%C3%BCtarekesi)'yle ordular arasındaki savaş hali sona erdi. Osmanlı donanması da 12 Ağustos'ta güneye doğru [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na döndü. Muharebe sonucunda taraflar gemi kaybetmezken, Rus donanmasında *Aleksandr Nevskii* kalyonu ağır tahribata uğradı ve bazı Osmanlı [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)ları da hasar gördü.

## Muharebe sonrası

Çiligra Deniz Muharebesi, [1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın son çarpışması oldu. Bu muharebede Osmanlı donanması ateş üstünlüğüne rağmen hasmına tam bir üstünlük kuramadı. Bunda Rus donanmasının başında [Fyodor Uşakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fyodor_U%C5%9Fakov) gibi yetenekli bir Amiralin olmasının payı da büyüktü. Buna mukabil, Osmanlı donanması Rus donanması karşısında [Çeşme Faciası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme_Deniz_Muharebesi)nın (1770) olumsuz etkisini atmış bir şekilde baabaş mücadele etti ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'in hakimiyetini hasmına bırakmadı. Savaşın bitiminin ardından ise Padişah [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in başlattığı [Nizâm-ı Cedîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) hareketi (1793) Osmanlı donanmasının ıslahını da hedef aldı.[^4]

[^1]: "Osmanlı Donanması", Daniel Panzac, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul (2018), s.253
[^2]: "Osmanlı Deniz Harp Tarihi", Afif Büyüktuğrul, İstanbul (1970), s.262
[^3]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.345-346
[^4]: "Sultan III. Selim Döneminde Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik Durumu ve Alınan Tedbirler", Nurullah Karta, Iğdır Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, sy.6, (Ekim 2014), s.42-46