# Çikler

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ikler
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çikler, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ikler (CC-BY-SA-4.0)

**Çik** veya **Çikler** - [Kök Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) çağında tarihi bir [soy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soy_%28evrim%29) veya [boy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boy_%28antropoloji%29) adı.

## Adı

Latin transkripsiyonu *ČIK* şeklindedir. [Orhon-Yenisey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhun_Yaz%C4%B1tlar%C4%B1) yazıtında boy adını dil araştırmacıları *Çik* olarak okumuşlardır.

## Dil

Eski Türk dili, Çik dialekti. Bu ulus Orhon-Yenisey yazılıdır.

## Yurdu

Yenisey (Uluğ-Kem). *Çik* bir soy adıdır.[^1] Çik adlı boy arasında başka boyların [ulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet)ları da bulunmaktadır.

### Çağı

VIII.yüzyıl. Çik adlı boy hakkında 8. yüzyıl [balbal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balbal) taşlarında ve yazılı taşlarda bilgiler vardır. 8. yüzyıl öncesinde ve sonrasında Yenisey bölgesinin boyları arasında geçer. Günümüz Tıva halkını oluşturan boylardan biri olduğu sanılmaktadır

Bu konuda araştırmacı İ.V.Kormuşin ise : "Çik denilen söz ile Ulug-Kem ulusu kendilerini adlandırmamıştır, o halde bu söz onların kalan boylarını adlandırmıştır" demiştir. Tandı Tıva'da bulunan balbal ve taşlarda *Çik* diye bir söz bulunamamıştır.

Oğuz boyları arasında geçen "Yiğdir" veya "Iğdır" denilen [İğdir boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C4%9Fdir_boyu) vardır.

## Orhun-Yenisey Yazısı

[**Bilge Kağan yazıtı**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilge_Ka%C4%9Fan_Yaz%C4%B1t%C4%B1)**nda (кирилл транскрипция)** Altı otuz yaşımda **Çik bodun** [Kırgıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) birle yağı boltı. Kem keçe Çik tapa süledim. Örpente sünüşdim, süsin sançdım, az bodunığ altım, ... içgirtim.

*Tıva dile birebir aktarımı* Алды одус чажымда Чик чон Кыргыс биле дайзын болду. Хем кешкеш Чик талаже халдадым. Үрбүнге чаалаштым, шериин шиштедим, бичии чону алдым, ... чагыртты.

*Çevirisi.* Yirmialtı yaşımda Çik topluluğu ile [Kırgız halkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) düşman oldu. Yenisey akarsuyunu geçip Çik halkına kadar savaşçılarım ile vardım. Ürbünde savaştım. Askerlerini yendim, sayıca az olan [halk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halk) bana bağlandı..

### Nesilleri

[Uluğ-Kem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulug-Hem_%28il%29) (Yenisey) ulusu. Altaylardaki Çıgat ve Çıgandık adlı topluluklar var. Bu toplulukların Yenisey dolayından göçüp gittiğine dair bir bilgi henüz yoktur.[^2]

## İlgili yayınlar

1. ČIK III этн. народ, живший в верховьях Енисея, в Саянах … (češ — čik):арын 145.// Академия наук СССР институт языкознания. Древнетюркский словарь. Издательство «Наука» Ленинград, 1969 год. (Rusça)
2. И. В. Кормушин. Древние тюркские языки. Учебное пособие для студентов вузов. Абакан: Издательство Хакаского государственного университета им. Н.Ф. Катанова, 2004. — 336 с. ISBN 5-7810-0279-0 (Rusça)

[^1]: Altaylarda "Çıgat" adlı bir boy ile benzeşmektedir.
[^2]: Eskiden savaş olunca ulus başka yerlere göç ederdi.
