# Çifte Saraylar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ifte_Saraylar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çifte Saraylar, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ifte_Saraylar (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Mimar Sinan Fine Arts University.jpg
- **Konum:** Fındıklı, Beyoğlu, İstanbul; Türkiye
- **Başlama:** 1856
- **Tamamlanma:** 1859
- **Mimar:** Garabet Balyan
- **Mimari tarz:** Osmanlı mimarisi; Eklektisizm; Neoklasik
- **Sahip:** Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

**Çifte Saraylar** veya **Cemile Sultan Sarayı** ile **Münire Sultan Sarayı** [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’un [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) ilçesinin [Fındıklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1kl%C4%B1%2C_Beyo%C4%9Flu) semtinde yer alan sahil saraylarıdır. “*Salıpazarı Sarayları*” olarak da adlandırılırlar.[^1]

[Sultan Abdülmecit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in kızları [Cemile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemile_Sultan) ve [Münire Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnire_Sultan) için 1856 ile 1859 yılları arasında inşa ettirdiği bu sarayların mimarı [Garabet Amira Balyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garabet_Amira_Balyan)'dır. Binalar, günümüzde [Mimar Sinan Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan_G%C3%BCzel_Sanatlar_%C3%9Cniversitesi) tarafından kullanılmaktadır.

## Cemile Sultan Sarayı

Çifte Saraylardan [Molla Çelebi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_%C3%87elebi_Camii)'ne yakın olan Cemile Sultan Sarayı'dır. Sarayın yapımı, [Mahmut Celaleddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_%281836-1884%29) ile evlendirilen Cemile Sultan'ın düğününden altı ay sonra tamamlanmıştı.[^2] İnşaatın tamamlana kadar eşiyle birliket Emirgan'da Mısırlı İbrahim Paşa Yalısında oturan Cemile Sultan, Nisan 1859'dan itibaren bu sarayda yaşadı. Hayatının son döneminde doktorların tavsiyesi üzerine bu saraydan ayrılmış;önce Göztepe, sonra Erenköy'de yaşamıştır.[^3]

Cemile Sultan'an sonra Abdülaziz'in kızlarından [Nazime Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazime_Sultan) ile eşi Derviş Paşazade Ahmet Paşa bir süre bu sarayda ikamet etmiştir.[^4]

[Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) binası olarak kullanılan [Çırağan Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ra%C4%9Fan_Saray%C4%B1)’nın 1910’daki yangında harap olmasının ardından Cemile Sultan Sarayı, Meclis-i Mebusan ve [Meclis-i Ayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) olarak kullanılmak üzere Nazime Sultan varislerinden satın alındı;[^5] 1913-1920'de meclis binası işlevini gerçekleştirdi ve Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecindeki son meclis oturumlarına tanıklık etti.

Cumhuriyetin ilanından sonra bazı [İstiklal Mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_mahkemesi) davaları bu binada görüldü. Dönemin ünlü gazetecileri [Hüseyin Cahit (Yalçın)](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Cahit_Yal%C3%A7%C4%B1n), [İkdamcı Ahmet Cevdet (Oran)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Cevdet_Oran), [Velid Ebüzziya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Velid_Eb%C3%BCzziya)’nın vatana hıyanet suçundan yargıldandığı dava 15-31 Aralık 1923’te bu binada gerçekleşti.[^6]

1926 yılından itibaren [Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi) Cemile Sultan Sarayı’na taşındı ancak saray, 1948 yılında çıkan bir yangından harap oldu. [Sedat Hakkı Eldem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedad_Hakk%C4%B1_Eldem) ve Mehmet Ali Handan[^7] tarafından hazırlanan proje doğrultusunda yeniden inşa edilen saray, 1953 yılından itibaren [Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi)’nin bir parçası olarak kullanılmaya başlanmıştır.[^8][^9]

Binanın, geçmişte Osmanlı Parlamentosu Meclis-i Mebusan Salonu ve İstiklal Mahkemesi Salonu olarak kullanılmış olan salonu, günümüzde Konferans Salonu olarak kullanılır.[^10]

## Münire Sultan Sarayı

Çifte Saraylar’dan Tophane yönünde olan Münire Sultan’a tahsis edilmişti. 1882 yılında henüz 18 yaşında olan Münire Sultan’ın ölümünden sonra saray, önce [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)’in kızı Saliha Sultan’a (1862-1941) sonra Abdülmecit’in kız kardeşi [Adile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dile_Sultan)’a tahsis edildi[^11](kimi kaynaklarda önce Adile Sultan, Sonra Saliha Sultan’a geçtiği şeklinde belirtilir[^12]). “*Adile Sultan Sarayı*” adıyla da anılan saray, Adile Sultan'ın 1899'da ölümünden sonra Abdülaziz'in damadı Ahmet Zülküf Paşa'ya geçti.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra III. Kolordu Komutanlığı karargahı olarak kullanılan bina daha sonra [İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cniversitesi_Edebiyat_Fak%C3%BCltesi) ve [Atatürk Kız Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F_Atat%C3%BCrk_Anadolu_Lisesi) olarak hizmet verdi.

Bina, 1969 yılında [Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Devlet_G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi)'ne devredildi. [Sedat Hakkı Eldem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedad_Hakk%C4%B1_Eldem)'in projesi ile yeniden inşa edildi ve 1975 yılından itibaren 21 Kasım 1975'te öğrenime açıldı[^13]

[^1]: İstanbul.com sitesi, Fındıklı semti tanıtım sayfası, Erişim tarihi:03.09.2011. <http://www.istanbul.com/kesfet/semtler/findikli>
[^2]: Çifte Saraylar. <http://www.kenthaber.com/marmara/istanbul/besiktas/Rehber/saraylar/cifte-saraylar>
[^3]: İstanbul.com sitesi, Fındıklı semti tanıtım sayfası, Erişim tarihi:03.09.2011. <http://www.istanbul.com/kesfet/semtler/findikli>
[^4]: İstanbul.com sitesi, Fındıklı semti tanıtım sayfası, Erişim tarihi:03.09.2011. <http://www.istanbul.com/kesfet/semtler/findikli>
[^5]: Ebru Karakaya, Türk Mimarlığında Sanayi Nefise Mektebi ve Güzel Sanatlar Akademisinin Yeri ve Restorasyon Alanına Katkıları, MSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2006. <http://www.belgeler.com/blg/122x/turk-mimarliginda-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisinin-yeri-ve-restorasyon-alanina-katkilari-1883-1960-the-importance-of-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisi-in-turkish-architecture-and-its-contribution-to-the-area-of-restoration>
[^6]: Emin Karaca, Eflatun Nuri’nin İşleri, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Bizim Gazete, 17.05.2008. <http://www.tgc.org.tr/yazi.asp?gid=1600>
[^7]: Ebru Karakaya, Türk Mimarlığında Sanayi Nefise Mektebi ve Güzel Sanatlar Akademisinin Yeri ve Restorasyon Alanına Katkıları, MSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2006. <http://www.belgeler.com/blg/122x/turk-mimarliginda-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisinin-yeri-ve-restorasyon-alanina-katkilari-1883-1960-the-importance-of-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisi-in-turkish-architecture-and-its-contribution-to-the-area-of-restoration>
[^8]: Çifte Saraylar. <http://www.kenthaber.com/marmara/istanbul/besiktas/Rehber/saraylar/cifte-saraylar>
[^9]: http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf | başlık = Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Öğrenci Kılavuzu 2010-2011, Çifte Saraylar (sayfa 13), Erişim tairhi: 19 Mart 2011 <http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf>
[^10]: http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf | başlık = Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Öğrenci Kılavuzu 2010-2011, Çifte Saraylar (sayfa 13), Erişim tairhi: 19 Mart 2011 <http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf>
[^11]: http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf | başlık = Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Öğrenci Kılavuzu 2010-2011, Çifte Saraylar (sayfa 13), Erişim tairhi: 19 Mart 2011 <http://www.msgsu.edu.tr/msu/ana_duyuru/2010-2011_mimarlik_fakultesi_ogrenci_klavuzu.pdf>
[^12]: Ebru Karakaya, Türk Mimarlığında Sanayi Nefise Mektebi ve Güzel Sanatlar Akademisinin Yeri ve Restorasyon Alanına Katkıları, MSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2006. <http://www.belgeler.com/blg/122x/turk-mimarliginda-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisinin-yeri-ve-restorasyon-alanina-katkilari-1883-1960-the-importance-of-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisi-in-turkish-architecture-and-its-contribution-to-the-area-of-restoration>
[^13]: Ebru Karakaya, Türk Mimarlığında Sanayi Nefise Mektebi ve Güzel Sanatlar Akademisinin Yeri ve Restorasyon Alanına Katkıları, MSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2006. <http://www.belgeler.com/blg/122x/turk-mimarliginda-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisinin-yeri-ve-restorasyon-alanina-katkilari-1883-1960-the-importance-of-sanayi-i-nefise-mektebi-guzel-sanatlar-akademisi-in-turkish-architecture-and-its-contribution-to-the-area-of-restoration>
