# Çevgan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87evgan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çevgan, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87evgan (CC-BY-SA-4.0)

![16. yüzyıl İran'ının Tebriz kentinde bir Fars minyatüründe çevgan (Arifi'nin "Top ve sopa" el yazmasından)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9d/Polo_game.jpg)
*16. yüzyıl İran'ının Tebriz kentinde bir Fars minyatüründe çevgan (Arifi'nin "Top ve sopa" el yazmasından) (Arifi, public-domain)*

- **Ülke:** Azerbaycan
- **Link:** https://ich.unesco.org/en/USL/chovqan-a-traditional-karabakh-horse-riding-game-in-the-republic-of-azerbaijan-00905
- **ID:** 00905
- **Yıl:** 2013
- **Oturum:** 8.

**Çevgan**, **Çevgen** ya da **Çöğen**, tarihi milattan öncesine dayanan, Orta Asya ve Azerbaycan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)leri tarafından at üzerinde oynanan bir oyundur. 2013 yılında Azerbaycan için 2017 yılında ise İran için [UNESCO somut olmayan kültürel miraslar listelerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO_Somut_Olmayan_K%C3%BClt%C3%BCrel_Miras%C4%B1_listesi) farklı dosyalardan alınmıştır.[^1][^2]

Oyun geniş bir alanda, iki takım halinde ayrılmış atlıların, ellerindeki ağaçtan sopalarla keçi derisinden yapılmış topu, karşı tarafın kalesine atmaları esasına dayanmaktadır. [Kâşgarlı Mahmud'](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)un [Divânu Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'te de bahsettiği oyunun amacı aynen [cirit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cirit)te olduğu gibi kişinin at üzerinde hareket kabiliyetlerini geliştirmesini sağlamak, savaşa hazırlamaktır.

Orta Asya'daki [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in yanı sıra batıya göçen [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) de bu oyunu oynamaya devam etmişlerdir. Örneğin [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) zamanında da Çevgan oynandığı [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)'nin [Seyahatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me)sinde bahsedilmektedir.[^3][^4] Günümüzde [Türki Cumhuriyetler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_devletleri_listesi)de kural ve oynanış itibarıyla Çevgan'a benzeyen [Gökbörü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buzka%C5%9Fi) (Kökpar) halen oynanmaktadır. Azerbaycanda özellikle Nevruz kutlamalarında çok sevilen oyunlardan biri olmakla yanaşı, düzenli olarak Bakü ve bölgesel Çevgan şampiyonalarında oynanır.

Çevgan, tarihi süreç içinde [Polo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polo) adıyla [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler)ler vasıtasıyla dünyaya yayılmıştır.

[^1]: Aliyeva, Kamala. The traditional decorations of Karabakh (examples of jewelry art) (Azerbaijan Republic). 4 Mayıs 2022. <http://dx.doi.org/10.52340/isj.2022.24.18>
[^2]: UNESCO - Chogān, a horse-riding game accompanied by music and storytelling. <https://ich.unesco.org/en/RL/chogn-a-horse-riding-game-accompanied-by-music-and-storytelling-01282>
[^3]: Evliyâ Çelebî Seyâhatnâmesinde Gûy U Çevgân Oyunu. <http://turkishstudies.net/Makaleler/1336571463_7_karabeyturgut.pdf>
[^4]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’ne Göre Osmanlı İmparatorluğu’nda Spor. <http://www.iscsjournal.com/Makaleler/532533154_si_1_41zorba.pdf>
