# Çete Ayşe
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ete_Ay%C5%9Fe
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çete Ayşe, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ete_Ay%C5%9Fe (CC-BY-SA-4.0)
* (Çete Ayşe Hanım, üniformasıyla, public-domain)*
- **Doğum tarihi:** 1894
- **Ölüm tarihi:** 1967
- **Ölüm yeri:** İmamköy, Efeler, Aydın
- **Bağlılığı:** Türkiye
- **Hizmet yılları:** 1919-1922
- **Savaşları:** Türk Kurtuluş Savaşı
**Çete Ayşe** (**Efe Ayşe, Emire Ayşe Aliye**; 1894, [İmamköy, Efeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mamk%C3%B6y%2C_Efeler), [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_%28il%29) - 1967, [İmamköy, Efeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mamk%C3%B6y%2C_Efeler), [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_%28il%29)), [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Aydın'ın Yunan işgalinden kurtulmasında rol almış [kuvâ-yı millîyeci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye).[^1]
Kuvâ-yi Millîye tarihinde efe elbisesi giymiş ve “efe” ünvanını almış ilk kadınlardandır.[^2]
## Hayatı
1894 yılında [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_%28il%29) ilinin [İmamköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mamk%C3%B6y%2C_Efeler) adlı köyünde doğdu. Baba adı Mustafa'dır. Kayacık köyünden olan kocası Mustafa ile 1910 yılında evlendi. İki kızları oldu. 1915 yılında eşi [Çanakkale cephesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) öldü. Bunun üzerine kızlarıyla birlikte İmamköy'e döndü ve yaşamlarını orada babasının yanında sürdürdüler.[^3]
### Kuva-yı Millîye'ye katılması
Yunanlar'ın 15 Mayıs 1919'da [İzmir'i işgal etmesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali) ardından, düşmanın Aydın'a da gireceği haberi yörede yayılınca tedirgin olan İmamköy halkı, Menderes'in diğer tarafına göçe başladı. Göçe yeltenenlerin arasında yer alan Ayşe, arkadaşı Asiye'nin ve kız kardeşinin nehre düşerek boğulmasına şahit oldu. Bu olaydan etkilenerek göçmekten vazgeçti, köye dönüp direnmeye karar verdi.[^4]
Kocasından yadigar küpelerini satarak silah satın alan Ayşe, silah kullanmayı öğrendi. Yunanlar'ın İmamköy'ü işgali üzerine çocuklarını komşusuna emanet edip dağa çıktı ve gizlenerek bekledi. Bu dönem, Çete Ayşe tarafından şöyle anlatılmıştır
Aydın'ın Yunanlar tarafından ilk işgalinin bertaraf edilmesi üzerine [Salavatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salavatl%C4%B1%2C_Sultanhisar)'dan Halil İbrahim ile [Sancaktarın Ali Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancaktar%C4%B1n_Ali_Efe)'ye katıldı. Efeler ona on kızan vererek mücadeleye kattılar ve adını *Çete Ayşe* koydular.[^5] Çete Ayşe, Aydın'a yürüyen yüzlerce kızanla birlikte [Kepez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kepez%2C_K%C3%BCtahya)'de savaştı. Bu savaşta, Çete Ayşe'den başka, [Çiftlikli Kübra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87iftlikli_%C3%87ete_K%C3%BCbra_Efe), [Ayşe Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1_Ay%C5%9Fe) adlı diğer kadın direnişçiler de savaştılar.
Aydın'ın geri alınması üzerine köyüne geri döndü. Ancak Yunanlar Kızılcaköy'den geri dönüp Aydın'ı 3 Temmuz 1919'da tekrar işgal etti. Bunun üzerine Çete Ayşe Menderes'i geçip [Dalama'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalama)daki [Yörük Ali Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCk_Ali_Efe) grubuna katıldı ve [Köşk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Umurlu%2C_Efeler) (Umurlu) cephesinde çarpıştı ve ardından [Üçyol Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7yol_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı. Bu savaşta parmağından yaralandı. Bu savaş sonrası sıtma hastalığı nedeniyle bir müddet dinlendirildi, Yörük Ali Efe'nin talimatıyla silahını teslim edip cephe gerisi görevine verildi.
İlerleyen zamanda Çete Ayşe'ye [Gökçen Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7en_Efe), Yörük Ali Efe, [Kıllıoğlu Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1ll%C4%B1o%C4%9Flu_H%C3%BCseyin_Efe) gibi efelerin iltifat ve kollamaları sürdü. Çete Ayşe, 7 Eylül 1922'ye (Aydın'ın kurtuluşuna) kadar Yunanlarla [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nin sonuna kadar savaştı.
Çete Ayşe millî mücadele ile ilgili düşüncelerini de şöyle dile getirmiştir:
1933 yılında Aydın'da [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) tarafından kendisine (istasyon meydanında) [İstiklâl Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) verildi. Çete Ayşe bu anısını şöyle dile getirmiş ve bu sözleri daha sonra kendisinin mezartaşına da yazılmıştır :[^6]
### Savaş sonrası yaşamı
[Türkiye Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin [ilanından](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1) sonra köyünde yaşamını sürdürmüş, 1967 yılında ölmüştür.
## Ayrıca bakınız
- [Gamalı Fatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gamal%C4%B1_Fatma)
- [İğneli Pembe Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C4%9Fneli_Pembe_Hatun)
- [Kara Fatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatma_Seher_Erden)
- [Şerife Bacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerife_Bac%C4%B1)
## Dış bağlantılar
- [Çete Ayşe (film kesit) YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=8n7cgfot5iA)
- [Çete Ayşe hakkında Ben de yazarım com-Osman Öcal](https://web.archive.org/web/20160305051126/http://www.bendeyazarim.com/Yazar/News/15058/Cete-Ayse-Osman-OCAL)
[^1]: İmamköy Kadın Kahramanı Çete Ayşe. İmam Köyü.
[^2]: Milli Mücadele’de Aydın’ın Kadın Efeleri. 28 Aralık 2017.
[^3]: Çete Emir Ayşe - İstanbul daki Ödemişli Efeler Kulübü. odemisliefeler.org.
[^4]: Milli Mücadele’de Aydın’ın Kadın Efeleri. 28 Aralık 2017.
[^5]: Milli Mücadele’de Aydın’ın Kadın Efeleri. 28 Aralık 2017.
[^6]: Osman Öcal. Çete Ayşe. Pusula Gazetesi, 17 Eylül 2014.