# Çerkez Ethem > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çerkez Ethem, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87erkez_Ethem (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/71/Ethemcircassian.png) * (User:Kanjedeniz, public-domain)* - **Doğum tarihi:** y. 1886 - **Doğum yeri:** Bandırma, Hüdavendigâr Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1948 (61–62 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** Amman, Ürdün - **Yattığı yer:** Habjouka Mezarlığı, El-Misdar, Amman, Ürdün - **Soyu:** Çerkes - **Tanınma nedeni:** Kuvâ-yi Milliye birliklerine komutanlık ederek Yunan güçlerine karşı zafer sağlaması.; TBMM'ye karşı ayaklanmaları bastırması.; Çerkez Ethem İsyanı - **Eğitim:** Bakırköy Süvari Küçük Zabit Mektebi - **Din:** İslam - **Aile:** Pşevu Ali Bey (babası) **Çerkez Ethem** (y. 1886, [Bandırma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Band%C4%B1rma) – 21 Eylül 1948, [Amman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amman)), [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker)i. [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) birliklerinde [komutan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Komutan)lık yapmıştır. [Kuvâ-yi Seyyâre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Seyy%C3%A2re)'nin kurucusu ve lideridir.[^1] ## Yaşamı Çerkez Ethem, Bandırma'nın bir köyü olan Emreköy'e yerleşmiş [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)in [Şapsığ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9Flar) boyundan, Ali Bey'in beş oğlunun en küçüğü olarak yaklaşık 1886 yılında doğdu.[^2] Ağabeyleri, İlyas ve Nuri beyler [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) eşkıyalarıyla çarpışırken ölmüşler, [Reşit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Re%C5%9Fit) ve [Tevfik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Tevfik) de 1901 ve 1902 yıllarında [Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'yi bitirerek subay çıkmışlardı. Reşit Bey çeşitli cephelerde çarpıştı, Son Osmanlı Meclis-i Mebusan'ına [Saruhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhan_Sanca%C4%9F%C4%B1) (şimdiki [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)) Mebusu olarak katıldı, oradan Birinci [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)'ye geçti. ### Gerilla mücadelesi Çerkez Ethem, evden kaçarak Bakırköy Süvari Küçük Zabit Mektebine girdi. [1912-1913 Balkan Savaşlarında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) Bulgar cephesinde yaralandı. Kıdem zammı ve madalya aldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Kuşçubaşı Eşref](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Sencer_Ku%C5%9F%C3%A7uba%C5%9F%C4%B1)'in yönettiği [Teşkilat-ı Mahsusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fk%C3%AEl%C3%A2t-%C4%B1_Mahs%C3%BBsa) ile birlikte [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan) ve [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'a yapılan akınlara katıldı. Yaralanarak savaş sonunda köyüne çekildi. 15 Mayıs 1919 tarihinde [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in işgali üzerine, vatan savunmasına başlamak için vurucu güç olarak [Kuva-yi Seyyare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Seyy%C3%A2re)'yi kurdu ve "Umum [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) Komutanı" ve Ankara'daki 20. Kolordu Komutanı olan [Ali Fuat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Fuat_Cebesoy) ile istişare ederek İngiliz ve Yunan birliklerinin ilerlemesine karşı [gerilla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) operasyonları düzenledi. Düzenli ordu kurulana dek TBMM'ye karşı girişilen ayaklanmaları bastırdı. [Anzavur Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ayaklanmas%C4%B1), [Çopur Musa Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87opur_Musa_Ayaklanmas%C4%B1) ile [Gerede](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCzce-Bolu_Ayaklanmalar%C4%B1) ve [Yozgat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yozgat) isyanlarını bastıran Çerkez Ethem'in isyancıları yargılamadan derhâl infaz etmesi TBMM üyeleri tarafından onaylanmıyordu. 1920 yılının sonunda 20. Kolordu Komutanı [Ali Fuat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Fuat_Cebesoy) ile birlikte [Gediz Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gediz_Muharebeleri)'ne katıldı. Birinci TBMM'nin düzenli ordusuna katılmamak için [isyan etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem_Ayaklanmas%C4%B1). Kuvvetleri dağıtılıp isyan bastırıldıktan sonra kaçarak Yunanistan kuvvetlerine sığındı.[^3][^4] Savaştan sonra [Ürdün](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crd%C3%BCn)'e geçti ve 21 Eylül 1948 tarihinde [Ürdün](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crd%C3%BCn)'ün başkenti [Amman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amman)'da öldü.[^5] Ölümünün ardından bir Çerkes mezarlığına gömüldü.[^6] [^1]: Hatıralarım (Çerkes trajedisinin 150. yılında). Bizim Kitaplar Yayinevi, Mart 2014. [^2]: Hatıralarım (Çerkes trajedisinin 150. yılında). Bizim Kitaplar Yayinevi, Mart 2014. [^3]: Atay, Falih Rıfkı. Çankaya : Atatürkʼün doğumundan ölümüne kadar. Pozitif, 2004. [^4]: Ortaylı, İlber. Gazi Mustafa Kemal Atatürk. 2018, s. 187. [^5]: Çerkez Ethem isyanı!. [^6]: GÜNEŞ.