# Çerkes Nusret Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Nusret_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çerkes Nusret Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87erkes_Nusret_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Çerkes Nusret Paşa** (1824 – 1896, [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)), Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid), [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) ile [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) dönemlerinde vâliliklerde ve ordu kumandanlıklarında bulunmuş [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir. ![Çerkes Nusret Paşa'nın portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d8/%C3%87erkes_Nusret_Pasha.jpg) *Çerkes Nusret Paşa'nın portresi (public-domain)* [İbrahim Alaettin Gövsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Al%C3%A2eddin_G%C3%B6vsa)’nın "Meşhur Adamlar Hayatları ve Eserleri" isimli kitabına göre [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'dan yetişmiş, saray muzıkasında iken [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'nin ilk açılışında oraya verilerek orada okumuştur. Daha sonra da [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)’ya gönderilmiş, dönüşünde imtihanla Erkan-ı harb sınıfına geçmiştir. Muhtelif askerî vazifelerde, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara), [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) vâlilikleriyle [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) azalığında ve [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sırasında [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra) ve [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) cihetleri kumandanlığında bulunmuş, sonra [6. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı iken [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)’ta ölmüştür. Bilgili bir asker olarak tanınmıştır. Bir coğrafya atlası ile bir *küre-i musattaha* (Düzlem küre) meydana getirmiştir. Çok çabuk sinirlenen bir kişiymiş. Nusret Paşa hakkında bilgi veren bir diğer kaynak ise [Mehmet Tevfik Biren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Tevfik_Biren)’in hatıralarıdır. Mâbeyn katibi olarak [Yıldız Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Saray%C4%B1)’nda bulunduğu dönemde Nusret Paşa ile ilgili gözlemlerinde, “Orijinal bir insandı. Odamıza geldiği vakit boynuma sarılarak musafaha ettiği hiç hatırımdan çıkmaz. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı olduğu söylenirdi. Harbiyeden yetişmiş, mezun olduktan sonra Avrupa’ya gönderilmiştir. Vâliliklerde, kumandanlıklarda ve [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) azalığında bulunmuştur. “Deli” lakabı ile anılan akıllı nadir insanlardandı. İyi coğrafyacı imiş. Bir atlas ile bir küre-i musattaha vücude getirmiştir.” ifadeleri yer almaktadır. Sicill-i Osmânî'ye göre "ilim ve fazilet sâhibi, sert, güzel konuşan, cömert bir zât idi".[^1] Nusret Paşa hakkında bilgi veren bir başka eser [Mahmud Celâleddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_%281839-1899%29)’nın *Mir’ât-ı Hakika* adlı ederidir. Nusret Paşa ile ilgili olumsuz ifadeler kullanılmakta “o esnada ise, herkese zararı dokunan ve mecnunun biri olan askeri müşirlerden ve [Sultan Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)’un kölelerinden Çerkes Nusret Paşa ile Padişah’ın Baştabibi Deli [Marovini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Spiridon_Mavroyeni_Pa%C5%9Fa) açıktan açığa [Ahmed Vefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Vefik_Pa%C5%9Fa) aleyhinde atıp tutmakla Padişah’ın zihninde kabine değişikliğine zemin hazırlamakta idiler” şeklinde düşüncelerini belirtmektedir. [^1]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1278-1279.