# Çerkes Hafız Mehmed Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Haf%C4%B1z_Mehmed_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çerkes Hafız Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87erkes_Haf%C4%B1z_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Hafiz_and_von_Moltke_at_Nezib.jpg/1280px-Hafiz_and_von_Moltke_at_Nezib.jpg) * (Archibald Forbes , Arthur Griffiths and others., public-domain)* - **Makam:** Trabzon Vilayeti valisi - **Dönembaşı:** Nisan 1854 - **Dönemsonu:** Kasım 1855 - **Ölüm tarihi:** 3 Mayıs 1866 - **Ölüm yeri:** Medine, Osmanlı İmparatorluğu **Çerkes Hafız Mehmed Paşa** (ö. 3 Mayıs 1866, [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)), [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. Saraydan yetişerek tebdil hasekisi oldu. Nizamiye Ordusu'nun kuruluşunda [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1), Mayıs 1828'de [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) ve daha sonra Süvari Livası rütbelerine terfi etti. Kasım 1833'te [Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesine terfi etti ve İşkodra mutasarrıfı olarak atandı. Bu görevindeyken [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya)'ya atandı. Kasım 1836'da [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir)likle ([müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)) [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) valisi olarak atandı. 1836'da [Reşid Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fid_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın ölümü üzerine yerine Çerkes Hafız Mehmed Paşa atandı. Yeni paşa hem doğuda ortaya çıkan [direnişi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mir_Muhammed_%C4%B0syan%C4%B1) bastırmak hem de Mehmet Ali Paşa'nın ordusunu gözetlemekle görevlendirildi. 1837'de Sincar'daki [Ezidilere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yez%C3%AEd%C3%AEler) yönelik sert bir sefer başlattı ve bu süreçte 1837–1838 arasında Sincar, Telafer ve Garzan'daki Ezidi direnişleri kanlı operasyonlarla bastırıldı. Bu harekâtlar, hem yerel isyanları sona erdirmeyi hem de Mehmet Ali Paşa'yla muhtemel bir çatışmada bölgeden doğabilecek tepkileri engellemeyi amaçlıyordu.[^1] 1839 yılında Mısır Ordusu'yla savaşmak üzere kurulan orduya Serdâr-ı Ekrem olarak atandı. [Nizip Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nizip_Muharebesi)'nin kaybedilmesine rağmen Diyarbekir Valiliği görevinden alındıysa da Sivas Valisi olarak görevine devam etti. Eylül 1839'da [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) valisi olarak atandı. Şubat 1841'de görevinden alındı. Şubat 1842'de [Serasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serasker) kaymakamı olduysa da Ocak 1843'te Seraskerliğin kaldırılması üzerine görevinden alındı. Nisan 1843 [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) Muhafızı olarak görevlendirildi. Aralık 1845'te [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul) valisi olarak atandı. Mart 1846'da Zaptiye Müşiriyeti'nin kurulması üzerine bu kurumun başına atandı. Mart 1847'de Zaptiye Müşirliği görevinden alındı. Mayıs 1847'de [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya), Mart 1848'de [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp), Temmuz 1849'da [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve Ekim 1849'da [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) Valisi olarak atandı. Temmuz 1851 görevinden alındı. Nisan 1852'de [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) ve Temmuz 1854'te [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) valisi olarak atandı. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Erzurum'un geri alınmasındaki başarısızlığından ötürü 1856 yılında görevinden alındı. 1860 yılında Çerkeslerin Osmanlı topraklarına göç etmesi üzerine kurulan Muhacirin Komisyonu'na Başkan oldu. Aralık 1862'de Şeyhü'l-Harem olarak görevlendirildi. Nisan 1864'te görevinden alındı ve Medine'de kaldı. 3 Mayıs 1866 tarihinde Medine'de öldü. ## Değerlendirme Sicill-i Osmani'de şöyle değerlendirme yapılmaktadır:[^2] Dindar ve doğru idi. Oğlu Sami Bey, Bağdat'a giderken 1275'te (1858/59) kaybolmuştur. Diğer oğlu İzmit Redif Kumandanı Ferik Sadeddin Paşa'dır. Kızını Serdâr-ı Ekrem [Ömer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Pa%C5%9Fa) nikahlamıştır. ## Aldığı görevler Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:[^3] - Ekim 1839-Şubat 1841: [Erzurum Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Vilayeti) valisi - Ekim 1843-Ocak 1846: Belgrad Muhafızı - Ocak 1846-Şubat 1847: Zaptiye müşiri - Nisan 1847-Mart 1848: [Yanya Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti) valisi - Mart 1848-Eylül 1850: [Kosova Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Vilayeti) ([Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp)) valisi - Mayıs-Eylül 1850: [Bosna Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Vilayeti) valisi - Eylül 1850-Haziran 1851: [Edirne Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Vilayeti) valisi - Mayıs 1852-Temmuz 1854: [Konya Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_Vilayeti) valisi - Nisan 1854-Kasım 1855: [Trabzon Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti) valisi [^1]: Ahmet Kardam, Cizre-Botan Beyi Bedirhan: Direniş ve Isyan Yılları, s.74, Dipnot Yayıları, 2010, ISBN 9789750506642. [^2]: Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmani, (haz. Nuri Akbayar), c. II, İstanbul 1996, s. 99-100. [^3]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 2003, s. 74.