# Çengeloğlu Tâhir Mehmed Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87engelo%C4%9Flu_T%C3%A2hir_Mehmed_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Çengeloğlu Tâhir Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87engelo%C4%9Flu_T%C3%A2hir_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/Portrait_of_Cengeloglu_Tahir_Mehmed_Pasha.jpg) * (CC-BY-SA-4.0)* - **Ölüm yeri:** Saraybosna, Osmanlı İmparatorluğu - **Doğum yeri:** Hotin, Osmanlı İmparatorluğu - **Doğum tarihi:** 1785 - **Ölüm tarihi:** Temmuz 1851; (65-66 yaşlarında) **Çengeloğlu/Çengelzâde Tâhir Mehmed Paşa** (1785, [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) – Temmuz 1851, [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna)), [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) ve [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) dönemlerinde görev yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)i, denizci ve devlet adamıdır. İki kez [Kaptan-ı Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olmuştur. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Çengelköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87engelk%C3%B6y) semtine adını vermiştir. ## Hayatı 1785 [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) doğumludur. Gençliğinde Cezâyir Ocağı'na girmişti fakat sonradan [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelip Tersâne-i Âmire'ye girdi.[^1] 1826'da [Yunan İsyânı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1)'nı bastırmakla görevlendirildi. 20 Ekim 1827'deki [Navarin Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Navarin_Deniz_Muharebesi) sırasında Osmanlı donanmasının kaptanlarından biriydi. Savaştan beş gemiyle kaçarak kurtuldu. 1826'da Tophâne'de memur bulunduğu sırada topçu ve top arabacılığı ocakları lağvedildi.[^2] 1828 yılında patrona rütbesini kazandı. [1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1828-1829_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'na bu rütbeyle katıldı. 1830'da topçu ferîği rütbesi verildi. Yunan ve Fransız gemileri tarafından kuşatılan [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'nın yardımına gönderildi. Adayı kuşatmadan kurtardığı için Tersâne nâzırı yapıldı. 17 Kasım 1832'de ilk kez Kaptan-ı Deryâ oldu. Bu görevde dört yıl kaldı. Nisan-Mayıs 1836 târihleri arasında [Trablusgarb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus)'da hizmette bulundu. 11 Kasım 1836'da Tophâne müşîri olarak atandı.[^3] Mart 1837'de Trablusgarb'a gidip bu eyâleti ıslâh etti ve oradan Temmuz 1837'de ayrıldı. 5 Mart 1838'de [Meclis-i Vâlâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye) üyesi oldu.[^4] 21 Temmuz 1838'de Aydın Müşîrliği'ne (Vâliliği'ne) tâyin edildi. Daha sonra [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) döneminde 30 Mart 1841'de tekrar Kaptan-ı Deryâ yapıldı.[^5] Bu sefer 9 Şubat 1843 tarihine kadar 2 yıl bu görevi sürdürdü. Kasım 1845'te [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) vâliliğine getirilip Haziran 1847'de bu görevden istifâ ederek ayrıldı. Haziran 1847'de Bosna vâlisi oldu. Temmuz 1851'de Bosna vâlisi iken [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna)'da öldü. Naaşı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a getirilerek [Eyüb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'e gömüldü. Sicill-i Osmânî onu şöyle değerlendirmektedir:[^6] Akıllı, tedbirli, cesur ve sert dilliydi. [^1]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248 [^2]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248 [^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248 [^4]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248 [^5]: Arşivlenmiş kopya. [^6]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248