# Çegar Muharebesi
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87egar_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çegar Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87egar_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)
* (From freesrpska.org , with permission . Uploaded to English Wikipedia on 25 September 2003 by en:User:Nikola Smolenski ., CC-BY-SA-3.0)*
- **Çatışma:** Çegar Muharebesi
- **Tarih:** 31 Mayıs 1809
- **Yer:** Sırbistan
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Sırp isyancılar
- **Komutan:** Hurşid Ahmed Paşa; İsmail Bey; Mustafa Paşa; Miloje Petrović; Petar Dobrnjac; Stevan Sinđelić; Ilija Barjaktarević; Paulj Matejić; Veljko Petrović
- **Güç:** ~20,000; 16,000 Piyade; 2.000 Süvari; 11 Silah
- **Kayıp:** 10,000 ölü; 4,000 ölü
**Çegar Muharebesi** (Sırpça: Битка на Чегру/Bitka na Čegru) 31 Mayıs 1809 tarihinde, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile Sırp isyancılar arasında yaşanmış muharebedir.[^1] [Birinci Sırp Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_S%C4%B1rp_Ayaklanmas%C4%B1) döneminde Sırplar ile Osmanlılar arasında [Niş Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_Kalesi) yakınlarında meydana geldi. Günümüzde tam olarak Sırbistan topraklarının güneydoğu bölgesinde yer alan [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan) şehrinin Donji Matejevac ve Kamenica köylerini arasında bulunan Čegar tepesinde gerçekleşen muharebe, Osmanlı kuvvetlerinin kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Osmanlılar, Sırp siperlerini ele geçirdiği sırada Sırp Komutan [Stevan Sinđelić](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stevan_Sin%C4%91eli%C4%87) tüfeklerde yer alan şarjördeki barutların toplatıp havaya uçurmasıyla beraberindeki Sırp askerlerle beraber yakınlarındaki Osmanlı askerlerine zarar verebilmek uğruna tepeyi havaya uçurmuş, yakındaki birçok Sırp ve Osmanlı askerini öldürmüştür.
[Hurşid Ahmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hur%C5%9Fid_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın emriyle ölü Sırp isyancılardan 952 tane kelle toplanır, bunların derileri yüzülüp içleri doldurularak padişah [II. Mahmud'](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)a gönderilir. Osmanlı iktidarına karşı gelen Sırp isyancılara karşı gözdağı vermek için kalan kelleler ile 14 sıralık ve yaklaşık 3 metre boyunda [Kelle Kulesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kelle_Kulesi) olarak bilinen kule inşa edilir.[^2]
*Stevan Sinđelić, Čegar Savaşı'nda barut fıçılarını havaya uçuruyor.(1809) (public-domain)*
## Tarihi
Bu çarpışma daha önce yapılan [İvankovaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0vankova%C3%A7_Muharebesi), [Mişar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mi%C5%9Far_Muharebesi) ve [Deligrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deligrad_Muharebesi) muharebelerinin devamı niteliğindedir. [Sırplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar), [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28klasik_d%C3%B6nem%29)na karşı arka arkaya zaferler elde etmesine rağmen [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)i bu bölgeden kovarak tam bağımsızlıklarını kazanma amaçlarına ulaşamamışlardır. Ayrıca [Osmanlı hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)nin de ayaklanmanın daha da büyümesini önlemek için ihtilalcilerin ezilmesi gerektiğini düşünmesi, bir çatışmanın yaşanmasını kaçınılmaz kılmıştır.
Osmanlı kuvvetlerinin tekrar Sırp isyancıların üzerine yürümesi üzerine Çegar tepesine hendek kazdıran , emrindeki askerlerle [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ı beklemeye başladı. [Osmanlı kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler), 31 Mayıs günü asiler üzerine doğru saldırıya geçti. Çok şiddetli geçen çatışma tüm gün boyunca sürdü. Ardı ardına yapılan beş Türk saldırısına Sırplar büyük bir direniş göstererek her defasında Türklere büyük kayıplar verdirdiler.
Arka arkaya yapılan saldırılardan bir sonuç alamayan Osmanlı ordusu yeniden toparlanarak şiddetli bir genel saldırıya geçti. Bu saldırı karşısında Sırp ordusu çözülmeye başladı. Hendeklere giren Osmanlı askerleri Sırp asilerle boğaz boğaza mücadeleye başladılar. Tam bu sırada , [barut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barut) fıçılarının olduğu depoyu ateşe verdi ve sonrasında korkunç bir patlama meydana geldi. Pek çok Sırp ve Osmanlı askeri bu patlama sonrası yaşamını yitirdi. Muharebenin sonunda asilerin kayıpları üç bine ulaşırken Osmanlı kuvvetlerinin kaybı daha fazlaydı.
## Savaşın sonuçları
*Çegar'da ölenler adına yapılan anıt. (Original uploader was en:User:Majstor Mile at en.wikipedia Own work, public-domain)*
Sırp komutanlar arasındaki anlaşmazlık sonucu Sırp ordusunun mücadele azminin kaybolması ve [1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1806-1812_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın olumlu bir seyre girmesi ile Osmanlıların [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'a daha büyük kuvvetler yollayabilme imkânına kavuşması savaşın Sırplar için yenilgiyle sonuçlanmasına sebep olmuştur.
Sırbistanlı asilerin imha edilmesinden sonra [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan)'teki Osmanlı ordusu kumandanı [Hurşid Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hur%C5%9Fid_Ahmed_Pa%C5%9Fa), Sırp halkına ve asilere gözdağı vermek ve ibret olsun diye 952 Sırp askerinin kafatasından [bir kule](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kelle_Kulesi) inşa ettirmiştir.
[^1]: Çegar Tepesi Muharebesi ve Kelle Kule.
[^2]: Wayback Machine. 5 Ocak 2015.