# Çavuldur boyu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avuldur_boyu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çavuldur boyu, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87avuldur_boyu (CC-BY-SA-4.0)

![Çavuldur Tamgası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/Cavuldur.jpg)
*Çavuldur Tamgası (KIZILSUNGUR at Türkçe Vikipedi, public-domain)*

**Çavuldur boyu**, **Çuvaldar boyu** veya **Çovdur boyu**, [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)'na göre [Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)ın 24 boyundan biri ve [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'a göre [Divân-ı Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'teki yirmi iki Oğuz bölüğünden "*Yirmincisi; "****جووَلدَر**** Çuvaldar"lardır. Belgeleri şudur : *"[^1] diye tanımladığı bir Oğuz boyudur. [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'un listesindeki Oğuz boylarının adları, zamanlarındaki söyleniş şekillerine göre yazılmıştır. [Besim Atalay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besim_Atalay) dipnotunda, Bu kelime bugün [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da "*Çavundur*" şeklinde söylenmektedir. Bu isimde [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1_%28il%29), [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_%28il%29) illerinde köyler vardır, diye yorumlamıştır. Günümüzde [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1_%28il%29) ili [Kurşunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%C5%9Funlu) ilçesine bağlı [Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avundur%2C_Kur%C5%9Funlu) beldesi, [Isparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Isparta_%28il%29) ili [Şarkikaraağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earkikaraa%C4%9Fa%C3%A7) ilçesine bağlı [Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avundur%2C_%C5%9Earkikaraa%C4%9Fa%C3%A7) köyü ve [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_%28il%29) ili [Merzifon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifon) ilçesine bağlı [Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avundur%2C_Merzifon) köyü. [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%28il%29) ili [Çubuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ubuk%2C_Ankara) ilçesine bağlı [Yukarı Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yukar%C4%B1_%C3%87avundur) beldesi ve [Aşağı Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fa%C4%9F%C4%B1_%C3%87avundur) köyü bulunur. Ayrıca Türkmenistanda da Çavundur ili bulunmaktadır.

Bu boyların [Üçoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7oklar) kolundan (*sol kolundan*) [Oğuz Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan)'ın oğlu [Gök Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k_Han)'ın soyundan geldikleri kabul edilir. [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'un "***مان قشلاغ**** Man kışlak" "Oğuz ülkesinde bir yer adı.*"[^2] şeklinde tanımladığı bölgeye Çavuldur boyu [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi) kıyısındaki yarım adaya giderek yurt tutmuşlar ve buraya [Man kışlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1%C5%9Flak_Yar%C4%B1madas%C4%B1) adını vermişlerdir. 1916 yılında Kilisli Muallim Rıfat'ın yayınladığı [''Kitāb-i Dede Qorqūt ʾalā lisān-i ṭāʿif-i Oghūzān''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dede_Korkut_Kitab%C4%B1)'da "*Çavuldar*" şeklinde kullanılan bu boy adı, Türkmen dilinde "*Çovdur*" olarak günümüze ulaşmıştır. Günümüz [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'da "*Çovdur*" adını taşıyan pek çok yer ve yurt adları vardır.[^3]

Alâmet olarak sungur(akdoğan) kuşunu kullanırlardı. "Çavuldur" kelimesi *ünlü, şöhretli* anlamında kullanılmıştır.

## Ayrıca bakınız

- [Damga (işaret)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Damga_%28i%C5%9Faret%29)
- [Mangışlak Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1%C5%9Flak_Yar%C4%B1madas%C4%B1)
- [Çavundur, Merzifon](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avundur%2C_Merzifon)
- [Çavundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avundur%2C_Kur%C5%9Funlu) beldesi.

[^1]: Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 58.
[^2]: Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 465.
[^3]: Şejere (Türkmeniň nesil daragty). Kitaphana, 1994. <https://www.kitaphana.net/book/1691>
