# Çavuş

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avu%C5%9F
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çavuş, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87avu%C5%9F (CC-BY-SA-4.0)

**Çavuş**, Türk Silahlı kuvvetlerde erbaşlar sınıfında ikinci yüksek rütbe olup, seviyeleri uzman onbaşılar ile sözleşmeli çavuşlar arasındadır.

## Türk Silahlı Kuvvetleri

[Gazneli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler), [Karahanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) ve [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) devletlerinde çavuşluk yüksek görevlerden biriydi. Siyasal ilişkileri, elçilik görevlerini ve protokol işlerini yönetirlerdi. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da [denetim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denetim) görevlerini üstlendiler. [Saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray)da [müezzin](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCezzin)lik, [müzik](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzik)çilik, [mehter](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehter)lik yapanlar çavuş şanını taşırlardı. II.Mahmud'un 1826'dan sonra gerçekleştirdiği askeri yenilikler sırasında geleneksel çavuşluklar kaldırılarak kara ve deniz [ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu_%28askeriye%29)larında [er](https://turkipedia.org/tr/wiki/Er)le [subay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Subay) arasındaki küçük rütbelere çavuş sanı verildi. Erleri temsilen kullanılan çavuş rütbesi, [onbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Onba%C5%9F%C4%B1) rütbesininin bir kademe üstüdür. Çavuş, erlerle subay arasındaki ilişkileri düzenler. Ayrıca çavuşlar, bir [manganın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manga_%28askeriye%29) komutanı da olabilirler. Askeriyede çavuşlar nöbet tutmazlar ancak komutanların emriyle nöbet tutabilirler.

### Türk Silahlı Kuvvetleri'nde sözleşmeli çavuş

Sözleşmeli Çavuş, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er kanunu kapsamında, Sözleşmeli Onbaşı olarak en az 2 yıl görev yaptıktan sonra kadro görev yeri uygun olduğu takdirde, yeterlilik durumu da göz önüne alınarak Sözleşmeli Onbaşının [Türk Silahlı Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri)nde aldığı Çavuş rütbesidir.

Sözleşmeli Çavuşlar, [Sözleşmeli Onbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Onba%C5%9F%C4%B1), [Sözleşmeli Er](https://turkipedia.org/tr/wiki/Er) ve Erlerin üstü olup, Erbaş sayılırlar. [Uzman Erbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzman_erba%C5%9F) olan [Uzman Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzman_%C3%A7avu%C5%9F) ve [Uzman Onbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzman_onba%C5%9F%C4%B1)ların astıdırlar. Özlük hak ve işlemleri aynı Erbaşlar gibi yürütülür.

Sözleşmeli Çavuşlar sınıf değişikliği yapabilirler. Ayrıca askerlerde olduğu gibi sözleşme görev süresince kışlada iskan edilirler. Sözleşmeli Çavuşların sözleşmeleri, 1 yıldan az 3 yıldan fazla olmamak şartıyla en fazla 29 yaşın bitirildiği yılın aralık ayı sonuna kadar uzatılabilir.

Sözleşmeli Çavuşlardan, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilenler ile kendi isteği ile sözleşmesini yenilemeyenler veya ayrılanlar, ilgili mevzuattaki şartları sağlamak şartıyla [Uzman Erbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzman_erba%C5%9F)lığa veya [Astsubay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astsubay)lığa başvurabilirler. Başvuruda bulunan sözleşmeli Sözleşmeli Çavuşlara yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde öncelik verilir.

## Ayrıca bakınız

- [Türk Silahlı Kuvvetleri subay rütbe dereceleri ve işaretleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27nin_asker%C3%AE_r%C3%BCtbeleri)