# Çatana Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atana_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çatana Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87atana_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92._%D0%9D._-_%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D1%83_%D0%A7%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8_25_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_1852_%281861%29.jpg/1280px-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92._%D0%9D._-_%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D1%83_%D0%A7%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8_25_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_1852_%281861%29.jpg)
* (Vasilij Maksutov, public-domain)*

- **Çatışma:** Çatana Muharebesi
- **Parçası:** Kırım Savaşı
- **Tarih:** 31 Aralık 1853-6 Ocak 1854
- **Yer:** Çatana, Eflak; (Osmanlı vasalı)
- **Sonuç:** Sonuçsuz
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Rus İmparatorluğu
- **Komutan:** Ömer Lütfi Paşa; Ahmed Muhtar Paşa; İsmail Paşa; Albay Alexander Karlovich Baumgarten; General Karl Aleksandrovich Bellegarde; Joseph Carl von Anrep (çatışmaya katılmamıştır)
- **Güç:** 18,000; 24 top; İlk karşılaşma:; 2,500; 6 top; İkinci karşılaşma:; 5,000
- **Kayıp:** 3,000; 6 top; 2,000

**Çatana Muharebesi**[^1] veya **Cetate Muharebesi**, Kırım Savaşı sırasında gerçekleşen muharebedir. Bu muharebede Ruslar tarafından ele geçirilip tahkim edilen Çatana şehri Ömer Lütfi Paşa komutasındaki Osmanlılarca geri alınmaya çalışılmış ancak [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Alexander Karlovich Baumgarten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexander_Karlovich_Baumgarten) komutasındaki Rus birlikleri Osmanlı saldırısını sonuçsuz bırakmıştır.

## Muharebe Öncesi

Kırım Savaşı başlangıcında Rusya Osmanlı hakimiyetindeki [Tuna Prenslikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna_Prenslikleri) ni işgal etmiştir. Çatana Tuna'da ele geçirilen şehirlerden biridir, Osmanlı'nın elindeki tahkim edilmiş [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin) kalesini görmekte ve Bulgaristan'daki Osmanlı kaleleri ve şehirlerine saldırı için önemli bir noktada durmaktadır, aynı şekilde stratejik Kalafat'ta Ruslarca alınmıştır. Ancak Ömer Lütfü Paşa ile İsmail Paşa Osmanlı'nın Rusya'ya çektiği Eflak ve Boğdan ile Osmanlı topraklarını 2 hafta içinde askerlerin terki yönündeki ültimatomun sonuçsuz kalmasının hemen ardından Tuna'nın sağ tarafına asker çıkarıp şehri Ruslar tahkimat yapamadan geri almıştır.

## Muharebe

Ömer Lütfi Paşa komutasındaki İsmail Paşa emri ile Osmanlı ordusu köprübaşı yaptığı Kalafat'tan Çatana'ya saldırı peşindedir. Buna karşın Ruslarda Kalafat'ı tekrar ele geçirme peşindedir. Ancak Osmanlı ordusu Rusların bu yöndeki hamlelerini beklemeden birkaç bin süvari ve piyade desteğinde Rus kıtalarının konuşlandığı Çatana'ya saldırıya geçer. Saldırı Albay Alexander Karlovich Baumgarten komutasındaki Rus Kıtalarınca püskürtülür her iki tarafta komutanlıklarından takviye ister.

6 Ocak 1854 'de (Ortodoks Takviminde Noel Günü), Osmanlı saldırısı 18,000 kişi ile yenilenir. Ruslar Osmanlı'nın bütün saldırılarını geri püskürtse de ağır kayıp vermiş ve top mermileri kalmamıştır. Ancak, Ruslara o sırada takviye kuvvetler gelir ve Osmanlı komutanlığı Kalafat yönüne bir saldırı ve ikmal yollarının kesileceği endişesiyle saldırıyı kesip kuvvetlerini Kalafat'a geri çeker.

## Muharebe Sonrası Durum

Çatana saldırısı her iki taraf açısından da sonuçsuz bir saldırıdır. Her iki tarafında kaybı ağırdır ve muharebe öncesi pozisyonlarına geri dönmüşlerdir. Çatana'nın Osmanlılarca geri alınamaması ise Ruslar açısından muharebede bir başarıdır. Rus kaynakları bu sebeple muharebeyi zafer olarak değerlendirmektedir. Ancak muharebe sonrası Osmanlı birlikleri hala güçlü pozisyonda ve destek arayan Ruslar ile Sırplar arasında bir bariyer görevi görüp kontak kurulmasını önlemektedir. Ancak hedefledikleri Rusları Tuna Prensliklerinden çıkarma düşüncesini gerçekleştirememektedirler.

[^1]: Demiryürek, Halim. Hilâl-i Ahmer'in İlk Hâmîsi: Serdâr-ı Ekrem Ömer Lütfi Paşa. Kızılay Kültür Sanat Yayınları, Ocak 2024, s. 85. <https://kizilayakademi.org.tr/wp-content/uploads/2024/02/omer_lutfi_pasa_web.pdf>
