# Çarh-nâme

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87arh-n%C3%A2me
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çarh-nâme, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87arh-n%C3%A2me (CC-BY-SA-4.0)

- **Kitap adı:** Çarh-nâme
- **Yazarı:** Ahmed Fakih
- **Özgün dil:** Osmanlı Türkçesi
- **Türü:** Kaside
- **Basım tarihi:** 1956

**Çarhnâme-i Ahmed Fakıh der Bîvefâî-i Rûzigâr (Kısa adı: Çarhnâme)**, 15. yüzyılda [Ahmed Fakih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Fakih)'in kaside biçiminde yazmış olduğu 83 [beyit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyit)lik [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) [manzum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manzum_hik%C3%A2ye)esidir.[^1]

Günümüze kadar gelmiş en eski [Anadolu Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) örneği olması bakımından büyük önem taşır. Tek nüshası [Bayezid Devlet Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz%C4%B1t_Devlet_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)nde,[^2] Eğridirli Hacı Kemal'in derlediği *Camiü'n nezair* adlı [nazire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazire) mecmuasındadır. Ahmed Fakih'in bilinen tek eseridir.[^3] Halk için yazılmış basit bir şiir olup nazım tekniği ve sanat değeri bakımından önde gelen bir manzume değildir.[^4]

Eseri [Fuat Köprülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuat_K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC) 1926 yılında bulmuş ve tanıtmıştır. Köprülü'ye göre tamamı 100 beyitten oluşur; on yedi yaprak eksiktir. Konusu bakımından [Moğol istilası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1) zamanına yakışmaktadır. Eser dünyanın faniliğinden, dünya zevklerine kapılmamak gerektiğinden, ahiret için hazırlanmak gerektiğinden bahseder. Aruzun mefa'ilün/mefa'ilün/fe'ulün kalıbıyla yazılmıştır.

1956 yılında Mecdut Mansuroğlu tarafından [Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca)nden Latin harfli çevirisi yapılmış ve il özelliklerinin açıklamalarının eklenmesinin yanı sıra bir lugatçe ve gramer dizini de metnin tıpkıbasımıyla birlikte yayımlanmıştır.[^5] Eser üzerinde [Fahir İz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahir_%C4%B0z) ve [Günay Kut](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCnay_Kut) da çalışma yapmışlar; bu çalışmaları *Divan Nazım ve Nesri* (1985) adlı eserde yayımlamışlardır.[^6]

[^1]: Moğol Anadolu'sunda İslam, Edebiyat ve Toplum. Koç Üniversitesi Yayınları, s. 195. <https://www.kitapyurdu.com/kitap/mogol-anadolusunda-islam-edebiyat-ve-toplum/639752.html?srsltid=AfmBOopm6W3jGOTi3d0pdDF8TdhdjT67hf08ldRnpSLhWkDVQLKVSF2Q>
[^2]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.journals.istanbul.edu.tr/iutded/article/download/1023017447/1023016682>
[^3]: Mansuroğlu, Mecdut. Çarhname. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1956. <https://www.academia.edu/8447661/AHMED_FAK%C4%B0H_-_%C3%87ARHNAME>
[^4]: Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c02/c020060.pdf>
[^5]: Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c02/c020060.pdf>
[^6]: Sertkaya, Osman. Ahmed Fakih. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c02/c020060.pdf>
