# Çılbır

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1lb%C4%B1r
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çılbır, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87%C4%B1lb%C4%B1r (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/%C3%87%C4%B1lb%C4%B1r_with_duck-fat_saut%C3%A9ed_Ramps_%2814826584557%29.jpg/1280px-%C3%87%C4%B1lb%C4%B1r_with_duck-fat_saut%C3%A9ed_Ramps_%2814826584557%29.jpg)
* (Premshree Pillai from Brooklyn, NY, US, CC-BY-SA-2.0)*

- **Adı:** Çılbır
- **Yaratıcısı:** Osmanlı mutfağı
- **Ülke:** Türkiye

**Çılbır,** **çıpıl**, **çırpır, çilbir**, çiğ [yumurta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yumurta)nın kaynayan suya kırılıp pişirilmesiyle hazırlanan, Türk mutfağına ait bir tür [yemek](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1da)tir. Üzerine [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak)lı [yoğurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yo%C4%9Furt) ve kızdırılmış [tereyağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tereya%C4%9F%C4%B1)lı-[pul biber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pul_biber)li sos dökülerek servis edilir. [Ahmed Vefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Vefik_Pa%C5%9Fa)'nın 1876'da yazdığı [Lehçe-i Osmânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leh%C3%A7e-i_Osm%C3%A2n%C3%AE) adlı kitabında çıpıl, çırpırın yoğurtlu yağsız yumurta taamı olarak geçmektedir.[^1]

## Etimolojisi

[Nişanyan sözlükte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevan_Ni%C5%9Fanyan) [Türkiye Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) *çırpır* “çırpılmış yumurta aşı, omlet” sözcüğünden evrilmiştir denilmiştir.[^2]

## Osmanlı mutfağındaki çılbır çeşitleri

Basılı ilk yemek kitabı [Melceü’t-Tabbâhîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melce%C3%BC%E2%80%99t-Tabb%C3%A2h%C3%AEn)'de çılbır tarifi vardır.[^3] Tarifi: Birkaç baş soğan ı bir kaşık rûgan-ı sâde ile kavurup bir sahana vazedeler. Badehu bir büyücek tavaya su doldurup iyice kaynadıkta içine beş-on yumurta kırıp birkaç dakika kaynayıp yumurtaların sarısı beyaz ile örtüldükte suyunu süzüp işbu hazırlanan soğanın üzerine dizip kor üstüne konuldukta bir miktar kızgın rûgan-ı sâde haşlayıp üzerine tarçın ve biber ekip tenâvül buyrula. Bazı kere bu yumurtaları sarımsaklı yoğurt içine vazedip bir miktar yağ haşlarlar. Bu dahi latif olur.

## Yörelere göre çeşitleri

### Tepside (Sacda) Çılbır

[Selanikli Türklerin mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanikli_T%C3%BCrklerin_mutfa%C4%9F%C4%B1)ndaki yemeklerden biridir. Malzemeleri soğan, yumurta, yağ ve salçadır.[^4]

### Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır

Malzemeleri; biber salçası, sıvı yağ, kuru soğan, yeşil biber, domates, yumurta, tuz, karabiber, pul biber, bayat ekmek ve sudur. İsteğe göre içine tereyağı konulabilir. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) Cılbıra / Erzurum Çılbır 03.08.2023 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^5]

[^1]: çılbır1. <https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7%C4%B1lb%C4%B1r1>
[^2]: çılbır1. <https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7%C4%B1lb%C4%B1r1>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://ekitap.yek.gov.tr/Uploads/ProductsFiles/_57.%20Melce%C3%BC%27t-Tabb%C3%A2hin.pdf>
[^4]: TÜRK MUTFAK KÜLTÜRÜNE KATKISI BAKIMINDAN GÖÇLER: SELANİK MÜBADİLLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi Cilt: 4, Sayı: 2, Güz 2020, 261-277, 2020. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1190171>
[^5]: Erzurum Cılbıra / Erzurum Çılbır. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5662>