# Çürüksulu Osman Ziyâ Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Osman_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çürüksulu Osman Ziyâ Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Osman_Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2d/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Osman_Pasha.jpg)
* (public-domain)*

- **Yerli isim:** ოსმან ფაშა თავდგირიძე
- **Doğum tarihi:** 1837/8
- **Doğum yeri:** Ozurgeti/Çürüksu, Çıldır Beylerbeyliği, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1908/9; (69-72 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Yattığı yer:** Edirnekapı Şehitliği, Eyüpsultan, İstanbul, Türkiye
- **Ebeveynleri:** Mehmed Bey; Fatma Dindine Hanım
- **Akrabalar:** Çürüksulu Ali Paşa (ağabeyi)
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Birimi:** Osmanlı Ordusu
- **Savaşları:** Kırım Savaşı; 93 Harbi

**Çürüksulu Osman Ziyâ Paşa** (; d. 1837/8, [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti)/[Çürüksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kobuleti) – ö. 1908/9, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) [Tavdgiridze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tavdgiridze_ailesi) hânedanının bir üyesi, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vâlisi ve generalidir.

## Hayatı

1837 ya da 1838'de [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Çıldır Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29)'ndeki [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti) veya [Çürüksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kobuleti) şehrinde [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) [Tavdgiridze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tavdgiridze_ailesi) hânedanına doğdu. Babası Mehmed Bey'dir, annesi ise Fatma Dindine Hanım'dır. Üç kez evlenen Mehmed Bey'in Dindine Hanım'la dört evlâdı oldu; bir kız (Elmas) ve üç erkek ([Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Ali_Pa%C5%9Fa), Osman ve Sefer). Babasının başka kadınlardan da çocukları olduğu biliniyor. Kardeşi Sefer Bey (d. 1843) 1864'te büyük olasılıkla [Rus-Çerkes Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-%C3%87erkes_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından öldürüldü.[^1]

Kardeşleriyle birlikte [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı, gösterdiği başarıları dolayısıyla [kapıcıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1c%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) yapıldı; yarı kardeşi Hasan Paşa ise savaşta öldürüldü. [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nın [Aşağı Acara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara_%28tarih%C3%AE_b%C3%B6lge%29) bölgesini yönetti; bu sırada *Acaralı Osman Paşa* olarak anılıyordu. [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nde [Hulo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulo) ve [Çakvi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87akvi) kasabalarından gönüllü Acaralıları alarak Kafkas cephesinde Ruslarla çatıştı. Akabinde kardeşi [Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Ali_Pa%C5%9Fa)'yla [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'un milis kuvvetlerinde bulundu. Savaş boyunca kardeşi Ali Paşa'yla birlikte Rusya'nın zulmünden kaçan [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) muhâcirleri [Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu_%28%C5%9Fehir%29), [Fatsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatsa), [Ünye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnye) ve diğer yerleşim yerlerine iskân ettiler. Hizmetlerinden ötürü 3. dereceden [Mecîdiye Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_Ni%C5%9Fan%C4%B1)'yla taltif edildi.[^2][^3]

1878'de [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti)'a göçerek kısa bir süre zarfında vâlisi yapıldı. 93 Harbi'nde tüm mallarını kaybeden Osman Paşa, kendisine Osmanlı Devleti'nden [Akçaabat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7aabat)'ta oldukça büyük topraklar verildi. Buralarda diğer Gürcülerle birlikte çoğunlukla [tütün](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCt%C3%BCn) üretti. Ağustos 1880 – Nisan 1882 araları [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Vilayeti) valiliği görevini sürdürdü.[^4] Sonralardan [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a taşındı, orada 1908 veya 1909'da 69-72 yaşlarında öldü; arkasından [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'daki [Edirnekapı Şehitliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1_%C5%9Eehitli%C4%9Fi)'ne defnedildi. Gürcü-[Abhaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazlar) asıllı Nokhta [Şervaşidze](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerva%C5%9Fidze_Hanedan%C4%B1)'yle beş oğlu ve bir kızı oldu.[^5][^6]

[^1]: Özel, Oktay. Çürüksulu Ali Paşa ve Ailesi Üzerine Biyografik Notlar. Kebikeç, 2003, s. 99. <https://kebikecdergi.files.wordpress.com/2012/07/08_ozel.pdf>
[^2]: Özel, Oktay. Çürüksulu Ali Paşa ve Ailesi Üzerine Biyografik Notlar. Kebikeç, 2003, s. 99. <https://kebikecdergi.files.wordpress.com/2012/07/08_ozel.pdf>
[^3]: Albayrak, Hüseyin. Dünden Bugüne Trabzon Basını, 1869-2009. Trabzon İli ve İlçeleri Eğitim Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı, 2010, s. 3. <https://books.google.com/books/about/D%C3%BCnden_bug%C3%BCne_Trabzon_bas%C4%B1n%C4%B1_1869_20.html?id=wstQAQAAIAAJ&redir_esc=y>
[^4]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 116. <https://books.google.com/books/about/Son_d%C3%B6nem_Osmanl%C4%B1_erk%C3%A2n_ve_ricali_183.html?id=Q0lpAAAAMAAJ&redir_esc=y>
[^5]: Kasap, Murat. Osmanlı Gürcüleri. Gürcistan Dostluk Derneği Yayınları, 2012, s. 166-167. <https://www.simurgkitabevi.com/osmanli-gurculeri-2012?srsltid=AfmBOoqL_7SElkZS5V97eYvQuVTvZQdVENY_8RpE6cOXAxhy_WkLMCia>
[^6]: სურმანიძე, რ. (2014). ენციკლოპედია საქართველო [Ansiklopedi Gürcistan], Tiflis, c. 3, s. 432. <https://dlab.ug.edu.ge/books/detail/5896>
