# Çürüksulu Mahmud Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Mahmud_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Çürüksulu Mahmud Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Mahmud_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/%C3%87%C3%BCr%C3%BCksulu_Mahmut_Pa%C5%9Fa_%28Tavdgiridze%29.JPG)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1865
- **Doğum yeri:** Çürüksu, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Mezaryeri:** Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1885-1918
- **Rütbesi:** Ferik
- **Savaşları:** 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı; Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşları

**Çürüksulu Mahmud Paşa** (1865 - 31 Temmuz 1931), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) kökenli [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) asker ve devlet adamıdır.

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın [Çürüksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kobuleti) kentinde doğdu. [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29)'nda bulundu. 1909 yılından sonra Osmanlı Ordusu'nun Alman Genelkurmayı nezaretindeki modernizasyonunda görev aldı. [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda çatıştı, akabinde [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'na Ferik rütbesiyle katıldı.[^1] 1913 yılında kurulan, [Sait Halim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa) liderliğindeki [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) hükûmetinde Harbiye Nazırı vekili ve Nafia Nazırı[^2] olarak görev aldı.

1914 yılında Osmanlı Devleti'nin hazırlıksız olarak [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılmasına karşı çıktı. İttihat ve Terakki merkez komitesinden bağımsız, sözü dinlenen bir devlet adamı olarak tanındı. [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa) kabinesinde Bahriye Nazırı oldu.

1918 yılında padişah tarafından [Meclis-i Ayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) azası olarak atandı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan barış hazırlıkları komisyonunu yönetti. Bu görevdeyken [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nı insanlık suçu olarak değerlendiren görüşler ileri sürdü. Ermenilerle barışa dair sözleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından [Nutuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nutuk_%28Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk%29)'ta eleştirildi.[^3]

22 Mart 1920 tarihinde İngiliz işgal gücü tarafından "İttihatçı" olarak tanınan diğer siyasilerle birlikte Malta'ya sürgüne gönderildi. 1921 yılında serbest bırakıldı ve İstanbul'a döndü.

Fransızca ve Almanca ile birlikte ileri derecede matematik bilgisine sahipti. 31 Temmuz 1931 tarihinde öldü. Son Harbiye nazırı [Ziya Kutnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziy%C3%A2_Kutnak)'ın kayınbiraderidir.

[^1]: Genelkurmay Başkanlığı (2004). Balkan Savaşı’na Katılan Komutanların Yaşam Öyküleri (Alay ve Daha Üst Birlik Komutanları) . Genelkurmay Basımevi: Ankara, ss. 52-53. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/balkan_savasina_katilan_komutanlarin_yasam_oykuleri.pdf>
[^2]: ÖZGİŞİ, Dr. Tunca. MÜTAREKE DÖNEMİ’NDE AYAN MECLİSİ’NİN ÇALIŞMALARI. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. <http://sosyalarastirmalar.com/cilt5/cilt5sayi22_pdf/2_tarih/ozgisi_tunca.pdf>
[^3]: Osmanlı’da hazin bir son ve yaşanmış bir tuhaflık. haberhurriyeti.com, 26 Şubat 2018. <https://www.haberhurriyeti.com/osmanlida-hazin-bir-son-yasanmis-bir-tuhaflik/>
