# Âsım Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82s%C4%B1m_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Âsım Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%82s%C4%B1m_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f3/As%C4%B1m_Mehmed_Pasha_%28Nurizade%29.jpg)
* (Süreyya, Osmani, I, s. 327., public-domain)*

- **Makam:** Osmanlı Hariciye Nazırı; Evkaf-ı Hümâyun Nezâreti; Şûrâ-yı Devlet Reisi; Adliye Nezâreti Nazırı
- **Dönemsonu:** 1879; 1879; 18 Nisan 1882; 24 Ağustos 1877
- **Dönembaşı:** 1878; 1878; 19 Şubat 1882; 5 Şubat 1877
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Doğum tarihi:** 1821
- **Ölüm yeri:** Trabzon Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu

**Nûrîzâde Âsım Mehmed Paşa** (1821, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 1886, [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)), valilik, [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) başkanlığı ve çeşitli hükûmet görevlerinde bulunmuş bir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır.[^1]

Osmanlı Devlet erkânı ricalinden [Hariciye Nâzırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) ve Paris ile Londra Sefiri [Mehmed Nuri Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Nuri_Efendi_%281773_do%C4%9Fumlu%29)'nin oğlu olarak İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Babası [Mehmed Nuri Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Nuri_Efendi_%281773_do%C4%9Fumlu%29)'den gelen namı ile "**Nûrîzâde**" olarak anıldı. Annesi; [Mekke Şerifi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke_%C5%9Eerifli%C4%9Fi) olan [Büyük Galip Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmuttalib_bin_Galip)'nin kızı Şerife Müzeyme Bint'dir. Âsım Mehmed Paşa, Devlet görevine [Tercüme Odası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Terc%C3%BCme_Odas%C4%B1)nda başlamış, oradan Osmanlı Devleti'nin [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris) büyükelçiliğinde başkatiplik görevine atanmıştır. 1861'de Ticaret Birinci Meclisi Reisi ve Nisan 1864'te [Karasi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karesi_Beyli%C4%9Fi) [Mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)ı oldu. Eylül 1865'te Divan-ı Muhasebat Azası, Ağustos 1867'de Divan-ı Muhakemat Reisi ve Temmuz 1868'de [Divan-ı Ali-i Muhâsebât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Say%C4%B1%C5%9Ftay_%28T%C3%BCrkiye%29) Reisi oldu. 29 Nisan 1869'da Divan-ı Muhasebat Reisliği'nden alınarak vezirlik rütbesiyle [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Vilayeti) Valisi ve Ağustos 1871'de [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) Valisi oldu. Temmuz 1872'de bu görevinden ayrıldı. Aralık 1872'de [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_Vilayeti) Valisi ve Nisan 1873'te [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti) Valisi oldu. Ocak 1874'te bu görevden azledildi. 1875'te [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) Valisi, Ağustos 1876'da ikinci defa Edirne Valisi oldu. 5 Şubat 1877'de Adliye Nazırı oldu ve bu görevinden 24 Ağustos 1877'de azledildi. 19 Şubat 1878'de Şura-yı Devlet Reisi ve Hariciye Nazırı vekili oldu, 18 Nisan 1878'de azledildi. 12 Eylül 1880'de Hariciye Nazırı oldu ve Mayıs 1881'de bu görevinden azledildi. Kasım 1881'de Evkaf Nazırı ve ardından ikinci defa Adliye Nazırı, iki gün sonra ikinci defa [Evkaf Nâzırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evkaf-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun_Nez%C3%A2reti) ve birkaç ay sonra da üçüncü defa [Hariciye Nâzırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) oldu. Eylül 1885'te bu görevinden ayrıldı ve Ocak 1886'da bir kez daha [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti) Valisi oldu.[^2] Siyasi işlere vâkıf, sessiz, yumuşak huylu, namuslu, dürüst ve edip olarak tanımlanan Âsım Mehmed Paşa, [Trabzon Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti) iken Mart 1886'da öldü.[^3]

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8f/As%C4%B1m_Mehmed_Pasha.jpg)
* (Süreyya, Osmani, I, s. 327., public-domain)*

Âsım Mehmed Paşa; Kafkas Abdullah Efendi'nin kızı Fatma Bergis ile evlenmiş ve üç çocuğu olmuştur:

- Pakize Hanım
- Fitnat Hanım
- Suad Bey ([Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29)'nin kurucusu ve ilk başkanı [Ziya Songülen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen)'in babası)

1886 yılında [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da vali olarak bulunurken öldü.[^4]

Ayrıca [Fenerbahçe Spor Kulübü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nün ilk başkanı ve 1 numaralı kurucu üyesi olan [Ziya Songülen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen)'in dedesidir.[^5]

[^1]: Asım Mehmed Paşa. <http://www.vik2.com/asim-mehmed-pasa/#more-129651>
[^2]: 1868'den 1922'ye Şura-yı Devlet reisleri. <http://www.danistay.gov.tr/surayi_devlet_reisleri.htm>
[^3]: Osmanlı Divan-ı Muhasebat Reisleri. Sayıştay (Türkiye) Arşivi, 16 Haziran 2011. <https://www.sayistay.gov.tr/tr/Upload/95906369/files/tarihce/Osmanli_Baskanlar.pdf#page=11>
[^4]: Sicil-i Osmani, Mehmet Süreyya, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996
[^5]: Fenerbahçe SK'nın İlk Başkanı ve 1 Numaralı Kurucusu Nurizade Ziya Songülen'in Hayatından Kesitler. 12 Ocak 2011. <https://belgradlikoskorcuk.wordpress.com/2011/01/12/fenerbahce-kurucusu-ziya-nurizade-songulenin-hayatindan-kesitler/>
